Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Interventie geboden

De inflatieteller staat nu op ongeveer 165.000 procent. In januari was de stand volgens de autoriteiten nog ruim 100.000 procent. De werkloosheid blijft met 80 procent intussen stabiel. Geld en arbeid spelen in Zimbabwe dus geen rol meer. Toch zei president Mbeki van het machtige buurland Zuid-Afrika afgelopen weekeinde dat er „geen crisis” is in het land dat vandaag, met een parade en een toespraak van president Mugabe, zijn 28-jarige onafhankelijkheid viert.

Mbeki bedoelde niet dat het nóg erger kan. In Duitsland bedroeg de geldontwaarding in 1923 immers 100 miljoen procent. Mbeki suste, omdat hij nog steeds gelooft in de „stille diplomatie” die hij nu al acht jaar bedrijft. Tevergeefs. Mugabe heeft Zimbabwe sinds 2000 economisch in een bodemloze put gestort. Ook het surrealistische drama rond de verkiezingen heeft Mkebi niet kunnen voorkomen. Na drie weken smerig spel is het zelfs nagenoeg uitgesloten dat er nog een uitslag uit de bus komt die respect verdient. Alleen het vertrek van Mugabe, al dan niet na een tweede ronde in de presidentsverkiezingen, is een vreedzame optie.

Maar de zittende macht lijkt juist uit op een confrontatie met oppositieleider Tsvangirai en zijn Movement for Democratic Change (MDC). De berichten die de buitenwereld bereiken, wijzen alleen maar op een escalatie van het geweld. Stakingen worden onderdrukt. Weerspannige dorpen worden aangepakt door mannen van regeringspartij ZANU-PF, hoewel die de parlementsverkiezingen hoe dan ook heeft verloren. Demonstraties van de oppositie worden in elkaar geslagen. De regering heeft Tsvangirai zelfs al van „verraad” beschuldigd, omdat die met de Britse premier Brown heeft durven spreken.

Dat woordgebruik is omineus. Nog omineuzer is het dat geen buurland zijn vingers wil branden aan Zimbabwe. De buren zijn kennelijk bang te worden geassocieerd met ‘neokoloniale’ interventies, als die van premier Brown, president Bush, de ministers van Buitenlandse Zaken op de G8-top in Tokio en secretaris-generaal Ban Ki-Moon van de VN.

Het is op zichzelf begrijpelijk dat de buurlanden geen trek hebben om de rommel op te ruimen, die 165.000 procent inflatie achterlaat. Maar het is wel kortzichtig. De teloorgang van Zimbabwe is geen binnenlandse aangelegenheid meer.

Voorzitter Zuma van de Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC heeft dat intussen beter begrepen dan zijn president Mbeki. Onder druk van de ANC-leider heeft Mbeki de duimschroeven gisteren eindelijk wat aangedraaid. Hij eist nog niet „onmiddellijk” een uitslag van de verkiezingen, zoals de niet-Afrikaanse gemeenschap, maar wel „snel”.

Dat is het enige positieve nieuws van de afgelopen maand. De buitenwereld kan en moet druk uitoefenen op Mugabe om zijn land niet nog verder in het verderf te storten. Maar het is Zuid-Afrika dat zich over Zimbabwe zal moeten ontfermen. Zuid-Afrika is een regionale supermacht, die erin is geslaagd zijn geschiedenis van apartheid vreedzamer te overwinnen dan Zimbabwe. Die adel verplicht.