Trouwen scheelt gedoe

Wie niks regelt bij de notaris na het krijgen van een kind is niet verstandig bezig.

Trouwen is slim, maar met een samenlevingscontract én testament kom je er ook.

Foto Vincent Mentzel Figuren voor een bruidsstaart . foto VINCENT MENTZEL==F/C==Rotterdam , 29 januari 2007
Foto Vincent Mentzel Figuren voor een bruidsstaart . foto VINCENT MENTZEL==F/C==Rotterdam , 29 januari 2007 Mentzel, Vincent

Notaris Harry van Rooij uit Beek en Donk maakte het onlangs weer mee in zijn kantoor. Een man was al eerder getrouwd geweest en had een kind uit dat huwelijk. Zijn nieuwe vriendin trok bij hem in en samen kregen ze ook een kind. De bruiloft was in zicht, maar voordat de man zijn ja-woord kon geven, overleed hij. Zijn woning, geld en al zijn bezittingen werden verdeeld onder zijn beide kinderen. Pas als ze achttien zijn, mogen ze over het geld beschikken. Zijn vriendin bleef met niets achter. Want er was geen samenlevingscontract, geen testament en geen huwelijksakte.

Van Rooij ziet het vaker: jonge kinderen die een erfenis krijgen, terwijl de partner van de overledene met niets achterblijft. Want kinderen die door hun ouders zijn erkend, worden automatisch ook hun erfgenamen. Ongehuwde ouders moeten zich realiseren dat hun kinderen alles krijgen als een van beiden overlijdt, mits er geen testament getekend is.

Een huwelijk lost veel problemen op. Dus dan maar trouwen met een kind op komst? Van Rooij weet dat collega’s weleens te veel nadruk leggen op het gemak van een huwelijk, als er een kind aankomt. „Je moet je niet in een huwelijk laten jagen omdat het makkelijker is”, vindt Van Rooij. „Met een samenlevingscontract in combinatie met een testament, kun je het net zo goed regelen.”

Is er een kind op komst? Dan zijn er drie scenario’s:

1Je regelt niks

Het is niet slim om geen samenlevingscontract (300-400 euro), huwelijksakte (400-600 euro) of testament (350-500 euro) te regelen. Mits erkend zijn kinderen in dat geval de enige wettige erfgenamen. Wanneer bijvoorbeeld de woning is gekocht door de overledene, wordt deze eigendom van de kinderen. Zolang de kinderen minderjarig zijn, heeft de langstlevende partner bij iedere beslissing over de woning dan een machtiging van de rechter nodig. Bovendien kan een kind dat ouder is dan achttien zijn deel van de erfenis opeisen.

2Je woont samen met een samenlevingscontract

Een kind krijgen terwijl je ongehuwd samenwoont en dan alles goed willen regelen, betekent het invullen van een aantal extra formulieren. Allereerst moet de vader het kind erkennen. Op die manier krijgt hij een familierechtelijke relatie, waardoor het kind ook zijn erfgenaam wordt. Dit gebeurt bij de gemeente. Het kind krijgt in principe de achternaam van de moeder, tenzij beide ouders anders besluiten. Daarnaast moeten beide ouders een samenlevingscontract tekenen of hebben getekend.

Dit is echter nog niet genoeg. Want met een samenlevingscontract wordt niet vastgelegd dat de partners elkaars erfgenaam zijn. Je kunt er wel mee regelen dat de langstlevende gebruik kan blijven maken van alle gezamenlijke bezittingen, het zogeheten verblijvingsbeding. Maar als je kinderen dat willen, kunnen zij toch op ieder moment hun wettelijk erfdeel opeisen.

Met een testament is dit te voorkomen. Hierin kun je vastleggen dat je elkaars erfgenaam wordt. Persoonlijke bezittingen of spaargeld gaan dan niet naar de kinderen, maar naar de partner. Het testament is er ook om bijvoorbeeld voogdij te regelen, wanneer beide ouders overlijden.

3Je bent getrouwd

Om eerlijk te zijn: trouwen is het makkelijkst. Met een kind dat in een huwelijk wordt geboren, heeft zowel de moeder als de vader automatisch een ‘familierechtelijke relatie’. Ook is het ouderlijk gezag geregeld.

Het kind is erfgenaam, maar dat betekent niet dat het kind na overlijden van een van de ouders het geld krijgt. Sinds 2003 mag de langstlevende echtgenoot over het huwelijksvermogen blijven beschikken. Deze mag het zelfs helemaal opmaken. De kinderen hebben een vordering op papier, maar kunnen die slechts in uitzonderlijke gevallen opeisen.

Ook met een huwelijksakte is dus niet alles geregeld. „Het is het instapmodel”, zegt Van Rooij. „Wie zijn zaken echt goed wil regelen, zorgt voor een testament.” Daarin kunnen zoals gezegd bijvoorbeeld voogdijschap en bewindvoering worden geregeld, voor als beide ouders overlijden.

Van Rooij heeft het vaak meegemaakt: families van beide kanten die vechten over de voogdij van de kinderen. Door het vast te leggen in een testament, kan er geen discussie meer over ontstaan.