China ‘verijdelt’ ontvoeringsplan

Europese landen verdeeld over hoe om te gaan met China en de Spelen.

Ook chaotische toestanden en protesten bij fakkeloptocht in San Francisco.

De Chinese autoriteiten hebben naar eigen zeggen plannen verijdeld om sporters, buitenlandse journalisten en andere bezoekers te ontvoeren tijdens de Olympische Spelen. Een woordvoerder van het ministerie van Openbare Veiligheid zei vandaag op een persconferentie dat tussen 26 maart en 6 april 35 mensen zijn gearresteerd.

Het zou gaan om Oeigoeren, moslims uit de provincie Xinjiang, in het zuidwesten van China. Zij vormen volgens woordvoerder Wu Heping een terroristische groepering die de Spelen wil saboteren. Explosieven zoals TNT en dynamiet zijn bij de arrestaties in beslag genomen.

De organisatoren van de Spelen kregen gisteren, op dezelfde dag dat in San Francisco de olympische vlam opnieuw mikpunt was van protesten, een nieuwe tegenslag te incasseren met de afzegging van de Britse premier Brown voor de openingsceremonie op 8 augustus. Tijdens een bezoek aan China in januari zegde Brown zijn komst naar de openingsceremonie toe nadat hij daartoe was uitgenodigd door premier Wen Jiabao.

Brown zal wel bij de sluitingsceremonie aanwezig zijn. Hij dient dan namens Engeland de olympische vlag over te nemen, omdat in Londen de volgende Zomerspelen worden gehouden, in 2012. China reageerde onlangs al ontstemd op Browns recente beslissing in mei de Tibetaanse leider in ballingschap, de Dalai Lama, te ontmoeten als die Londen bezoekt.

Het Europees Parlement vindt dat de Europese regeringsleiders en staatshoofden de openingsceremonie moeten boycotten als China blijft weigeren met de Dalai Lama te praten. Het Europees Parlement zou daarover vandaag een resolutie aannemen. Europa is sterk verdeeld over hoe met China en de Zomerspelen om te gaan. Landen als Polen, Estland en Tsjechië blijven uit protest tegen de Chinese mensenrechtenschendingen in Tibet weg bij de openingsceremonie. Frankrijk overweegt dat ook. De Duitse bondskanselier Merkel liet al weten dat ze niet naar de openingsceremonie gaat, en dat ze dat ook niet van plan was. Premier Jan Peter Balkenende wil gaan, met de staatssecretaris van Sport Jet Bussemaker, tenzij de situatie erg verandert.

Na Londen en Parijs was het de beurt aan San Francisco om het olympische vuur te verwelkomen. Later dan gepland begonnen twee fakkellopers woensdagavond laat (Nederlandse tijd) aan de tocht door de stad. Om verstoring van de tocht zoals eerder deze week in Londen en Parijs te voorkomen, werd de route op het laatste moment gewijzigd. Er waren circa 3.000 politiemensen op de been. De fakkellopers werden begeleid door onder anderen een vijfentwintigtal agenten op Harleys, tientallen agenten te voet en enkelen op de fiets, plus de vaste groep van beveiligers in trainingspakken die door de Chinese organisatie van de Spelen zijn geleverd. Het afsluitende feest aan de baai van San Francisco ging om veiligheidsredenen niet door, tot teleurstelling van duizenden.

De fakkel ging na vertrek uit San Francisco op weg naar Buenos Aires en arriveert begin mei in China. Voorzitter Erica Terpstra van NOC*NSF vindt het beter om de tocht door Tibet, dat door China wordt bezet, te schrappen. Zij meent dat het afbreuk doet aan de Tibetaanse zaak als de fakkelestafette ook daar gepaard gaat met protesten en geweld. „Dat kun je niet hebben. Je ontkracht ook de argumenten voor de mensenrechten die je zeker vanuit Tibet geweldloos op tafel zou willen brengen”, zei ze vandaag in het NOS Journaal. Terpstra is in Peking om het congres van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) bij te wonen. Terpstra, die al eerder haar verontrusting uitsprak over de schending van de mensenrechten in het door China bezette Tibet, kreeg bij het IOC geen gehoor voor haar pleidooi om Tibet uit de route te verwijderen. De fakkelloop blijft ondanks de protesten vooralsnog de geplande route door twintig landen volgen.

IOC-voorzitter Jacques Rogge zei in Peking dat de fakkeltocht niet het „vreugdevolle feest” is geworden waarop hij had gehoopt. „Wij zijn bedroefd door wat we gezien hebben in Londen en Parijs. Gelukkig was de situatie in San Francisco beter.”

Rogge drong bij de Chinezen aan op de verbetering van de mensenrechten en herinnerde hen aan de belofte om de media meer vrijheden te geven. Hij drukte de olympische sporters op het hart vertrouwen te houden in de olympische beweging. Hij voelde zich tijdens een vergadering met alle voorzitters van de 205 nationale olympische comités genoodzaakt de sporters in bescherming te nemen. Rogge gaf alle voorzitters een opdracht mee. „Zeg uw atleten dat ze vertrouwen moeten houden in de olympische beweging. Zeg dat wij de crisis te boven komen.” (ANP, Reuters)