Hedgefondsen vallen IJsland aan

De drie grote IJslandse banken moeten erg duur geld lenen. Volgens de banken proberen Britse hedgefondsen hen kapot te speculeren, onder meer door geruchten te verspreiden.

Sigurur Einarsson, topman van Kaupthing, IJslands grootste commerciële bank, heeft vier Britse hedgefondsen beschuldigd van een „systematische aanval op de IJslandse banken en het IJslandse financiële systeem”.

In een vraaggesprek met het IJslandse dagblad Frettabladid zei Enarsson dat Trafalgar Funds, Cheney Capital, Landsdowne Fund en Ako Capital „met alle kracht de markt hebben gemanipuleerd om winst te maken door de IJslandse banken bankroet te laten gaan”.

Deze vier hedgefondsen en andere niet genoemde financiële partijen namen volgens Einarsson de laatste maanden zogeheten short posities in in aandelen en andere financiële producten en verspreidden vervolgens onder financiële analisten en journalisten „negatieve vragen en commentaren” over de IJslandse economie en de IJslandse banken. Het belangrijkste gevolg was dat het plotseling erg duur werd om leningen aan IJslandse banken te verzekeren tegen wanbetaling. En daardoor werd geld lenen in het buitenland voor deze banken veel duurder.

Einarsson erkende dat de hedgefondsen met hun manipulaties – die in de eerste drie maanden van dit jaar ook tot een waardedaling van circa 25 procent van de IJslandse kroon ten opzichte van onder andere de euro leidden – waarschijnlijk „op korte termijn succes hebben geboekt”. Maar de aanval is afgeslagen, zei hij, en „op lange termijn zullen ze falen”. Media en analisten zijn nu voorzichtiger met nieuws over IJsland, aldus de topman van Kaupthing. Volgens een in Frettabladid niet met name genoemde financiële expert kunnen de winsten door het nemen van shortposities en opdrijving van de risicopremie op rente van leningen aan IJslandse banken in de „miljarden euro’s” lopen.

Kaupthing heeft volgens Einarsson „vertegenwoordigers van internationale media” uitgelegd welke methoden deze speculanten hebben toegepast. In de Financial Times vertelde een anonieme IJslandse bankmanager gisteren over een ontmoeting met buitenlandse hedgefondsmanagers in januari in de bar van Hotel 101 in Reykjavik. Bear Stearns, de Amerikaanse bank die twee maanden daarna van de ondergang moest worden gered, had het gezelschap uitgenodigd om de „bizarre staat” van de IJslandse economie te bestuderen. De hedgefondsmanagers namen aan het eind van de avond allen het besluit „short te gaan”. Een van hen vergeleek de mogelijkheden om in IJsland winst te maken met „de wederkomst van Christus”, aldus de zegsman.

David Oddson, de president van de IJslandse centrale bank, noemde de speculatie tegen de kroon twee weken geleden al een actie van „handelaren zonder scrupules”. De toezichthouder FME begon daarop een onderzoek.

Premier Geir Haarde betuigde de afgelopen weken herhaaldelijk steun aan de drie banken – Kaupthing, Glitnir en Landsbanki – die in februari en maart alle te maken kregen met hoge verzekeringskosten van leningen, de hoogste in Europa. Ook de verzekeringsopslagen voor de financiering van IJslands rijksuitgaven stegen, tot 450 punten. Dat betekent dat de verzekering voor 10 miljoen euro 450.000 euro kost tegen slechts 7.000 euro in april vorig jaar. IJsland had toen een tekort op de betalingsbalans van 26 procent, tegen nu 16 procent.

In een interview met persbureau Bloomberg noemde Haarde gisteren de speculatie dat de regering haar financiële verplichtingen niet zou kunnen nakomen „belachelijk”. „De fundamentele economische situatie is heel sterk”, aldus Haarde, „en dat geldt zowel voor de economie als voor de banken. Hij erkende wel dat de centrale bank en de regering de reserves in buitenlandse munteenheden moeten verhogen.

De tegoeden van de drie banken bedroegen volgens hun jaarverslagen eind vorig jaar in totaal 99,5 miljard euro. De tegoeden van Kaupthing bestaan voor 87 procent uit buitenlandse valuta’s.