Voor elke kardinaal een ‘flexmijter’

De paus brengt volgende week een bezoek aan de VS. Een Nijmeegs bedrijf steekt de paus plus 25 kardinalen, 300 bisschoppen en 300 priesters voor deze gelegenheid in het nieuw.

Productie van liturgische gewaden in het atelier van de Nederlandse leverancier Stadelmaier in Roemenië.
Productie van liturgische gewaden in het atelier van de Nederlandse leverancier Stadelmaier in Roemenië.

Of het de order van de eeuw is voor Stadelmaier? „De eeuw is pas begonnen”, zegt directeur Aart Stadelmaier. „Maar het is de grootste opdracht in de bijna tachtigjarige geschiedenis van mijn bedrijf.”

Stadelmaier, uit Nijmegen, levert de kazuifels (misgewaden) en mijters voor alle geestelijken die zijn betrokken bij het bezoek dat paus Benedictus XVI volgende week aan de Verenigde Staten brengt. Behalve Benedictus XVI zal Stadelmaier 25 kardinalen, 300 bisschoppen en 300 priesters uit de VS van liturgische gewaden voorzien tijdens de pauselijke visite, waarbij drie heilige missen in American Football-stadions in New York en Washington en de St. Patrick’s kathedraal in New York tot de hoogtepunten behoren. Voor de paus zijn drie setjes kleding gereserveerd, voor de andere zielenherders twee. In totaal verkoopt Stadelmaier 653 mijters en 1.253 kazuifels.

De bestelling van de aartsbisdommen New York en Washington is goed voor een half miljoen euro omzet, rekent Stadelmaier voor in zijn thuishaven, het eeuwenoude kerkje aan de Dorpsstraat in de Nijmeegse wijk Neerbosch. Een financiële klapper voor het bedrijf dat een jaaromzet heeft van 2 miljoen euro. Hoe haalde hij de opdracht binnen? Het was geen Europese aanbesteding, legt hij uit. Zeven concurrenten dongen mee, waaronder een Belgische en een Italiaanse „collega-fabrikant”.

De prijs gaf niet de doorslag, verzekert Stadelmaier. „Integendeel. Onze artikelen zijn juist het duurst.” Hij denkt dat zijn netwerk in katholiek Amerika, alsmede „de schoonheid en de kwaliteit” van zijn materiaal belangrijke pluspunten zijn geweest. „Misschien speelde het feit dat we paus Johannes Paulus II drie keer kleedden, ook een rol.” Daar komt bij dat Stadelmaier geen probleem had met de korte productietijd: „Pas op 21 november besliste de paus dat hij naar Amerika zou gaan. Normaal staat zo’n reis al twee jaar tevoren gepland.”

Voor het vervaardigen van de liturgische gewaden kon beginnen, deed Stadelmaier in ijltempo de nodige research. Hij zocht met behulp van boeken en publicaties uit wat voor soort kazuifels en mijters de paus pleegt te dragen en bij welke gelegenheid. En hij ging een week naar New York en Washington om beide stadions en de kathedraal uitgebreid te fotograferen. „Het licht, de ruimte, de kleuren van die gebouwen, de pauselijke kleding moet daarbij passen. Dat luistert heel nauw”, vertelt hij.

Met die informatie gingen zijn ontwerpers, Jan Herman Lamers en Yvonne Smit, in Nijmegen aan de slag. Na herhaaldelijk debat met beide opdrachtgevers creëerden zij een visueel goed zichtbaar ontwerp voor de missen in de stadions – rood in Washington, wit in New York – en een klassiek gotisch gewaad voor de eucharistieviering in de St. Patrick’s kathedraal. De kleding van kardinalen, bischoppen en priesters zijn telkens afgestemd op die van Benedictus XVI.

Op de vraag of zijn bedrijf alle bij het pausbezoek betrokken geestelijken de maat heeft genomen, antwoordt Stadelmaier: „Gezien de korte tijd was dat ondoenlijk. Bij wijdvallende kazuifels is dat ook niet per se nodig.” Van Benedictus XVI had Stadelmaier nog de maat uit de tijd dat hij als kardinaal Ratzinger de herder was in München. „Een recente meting heeft uitgewezen dat de paus een paar centimeter kleiner is geworden.”

En de mijters, passen die? „We hebben verleden jaar de flexmijter uitgevonden”, vertelt Stadelmaier. „Hij past altijd, hij is elastisch en sluit op het hoofd aan als een verstelbare honkbalpet.” De directeur zegt dat hij onlangs monseigneur Guido Marini, de hoogste ceremoniemeester van het Vaticaan, van de vondst van de flexmijter op de hoogte heeft gesteld. „Hij viel bijna van zijn stoel. Marini toonde meteen grote belangstelling voor het nieuwe product.”

Afgelopen maanden zijn de kazuifels en mijters voor het pausbezoek gefabriceerd in het Roemeense Satu Mare, waar Stadelmaier een atelier heeft met vijftien werknemers. De kazuifels van de paus en de kardinalen zijn van puur zijde, de versiersels zijn met de hand geborduurd. De kazuifels van de bisschoppen en de priesters zijn van wol, het borduurwerk is machinaal verricht.

Directeur Aart Stadelmaier zal het pausbezoek aan de Verenigde Staten van dichtbij mee maken. Hij is met twaalf medewerkers aanwezig om alle geestelijken bij het kleden te assisteren. „Je kunt je niet voorstellen”, zegt hij, „wat voor reclame het is voor je bedrijf als de paus in jouw gewaden een stadion of kerk binnentreedt. Dat levert ons een vloed van orders op. Vergeet niet dat de Verenigde Staten, onze grootste klant, 320 bisschoppen en 50.000 priesters heeft.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Foto’s

De foto’s bij het artikel Voor elke kardinaal een ‘ flexmijter ’ (9 april, pagina 17) zijn afkomstig van het in het stuk genoemde bedrijf Stadelmaier in Nijmegen.