Vraag het de ‘butler’ in India

Het bedrijfsleven in Europa en Amerika doet steeds vaker een beroep op bedrijven in India voor het uitvoeren van allerlei klusjes die bijna onbetaalbaar zijn geworden. Ook de creatieve filmsector heeft India gevonden.

Het kantoor van Get Friday bevindt zich in de Indiase stad Bangalore. De naam refereert ironisch genoeg aan de zwarte slaaf van Robinson Crusoë. Binnen zitten rijen jonge Indiërs achter monitors. Aan de muur klokken die tijden aangeven in het Verre Oosten, Californië en Europa. De ‘Bangalore Butlers’ doen klusjes voor mensen met een druk leven in de VS, Engeland, Australië en Singapore.

Manager T.T. Venkatesh (36) vertelt dat in ploegendiensten wordt gewerkt, afgestemd op lokale werktijden (meestal ’s nachts in India) en kleinere ploegen buiten die uren. Net als bij prepaid telefoons kun je eenheden kopen (per tien uur $ 120) of een personal-assistent inhuren die altijd voor je klaarstaat.

Deze extreme vorm van uitbesteden van werk (outsourcing) groeit snel. Venkatesh: „We regelen reizen, maken een afspraak met de loodgieter ter plekke via internet en zeggen hem waar de sleutel op te halen, we lezen kinderen bedverhaaltjes voor, wekken mensen, bellen als het tijd is voor de yogaklas of sporen een oude vriend op. In het verleden organiseerden we kinderfeestjes in Los Angeles, kochten we via Amazone cadeautjes en soms zingt een van ons op een afgesproken tijd met een gitaar een liedje als attentie. We huurden zelfs een parkeerplaats in voor een zakenman uit Denver, die een afspraak had in een andere stad. Voor kleine bedrijfjes verzorgen we de boekhouding, de website en houden we agenda’s bij. American Express heeft zo’n service voor platinum card-houders, maar dat is erg duur en op topzakenlui gericht.”

Aanvankelijk groeide Get Friday amper; er werden fouten gemaakt.

Venkatesh: „Het was een onontgonnen gebied, de formule moest groeien.” Maar na publicaties in de internationale pers ging het hard: „Sinds mei vorig jaar is het klantenbestand gegroeid van 150 naar 1200. We hebben nu 150 personeelsleden en drie weken wachttijd, omdat we werknemers niet zo snel kunnen trainen.”

Get Friday bestaat sinds 2005 als onderdeel van een groter bedrijf, net als Your Man In India (60 personeelsleden).

CEO P. Sunder (25): „Your Man In India richt zich op Indiërs in het buitenland. We regelen geboortebewijzen, immigratiepapieren of als een gezin terugkeert de reis, een goede school voor de kinderen, tot een nieuw huis en water, gas- en elektra-aansluitingen aan toe. Vroeger kon men terugvallen op familieleden, maar de sociale structuur verandert snel in India. We hebben bijkantoren in de grote steden, zodat we overal snel kunnen zijn.”

Venkatesh: „Doordat Indiërs snel rijk worden en huispersoneel hier meer geaccepteerd is dan in het buitenland, groeit Your Man In India binnenkort wellicht sneller dan Get Friday.”

Deden Indiase cyberkoelies (met Amerikaanse naam en accent: Hi, this is Janet…) tot voor kort regulier werk, zoals boekhouden, software ontwikkelen en ‘the dirty work’: geld innen voor plaatselijke schuldeisers, nu ontstaan creatievere vormen zoals online huiswerkondersteuning vooral vanuit huis door gepensioneerde en gehuwde vrouwelijke leerkrachten.

Anand Parthasarathi, IT-specialist van de krant The Hindu: „De custom-related call-services vanuit India worden steeds duurder, vooral voor Amerikanen vanwege de lage dollarkoers. Bovendien is er concurrentie vanuit de Filippijnen en Maleisië en op financieel gebied komt Sri Lanka sterk op. Het Indiase rechtssysteem lijkt veel op het Europese; veel research en schrijfwerk wordt nu hier verricht voor advocaten, die bijvoorbeeld een zaak behartigen bij het Europese hof.”

Volgens Parthasarathi is dat in Europa bijna onbetaalbaar geworden. Behalve de groei van het redigeren en drukken van boeken in India is er ook de snel opkomende sector games voor mobiele telefoons. „India Games in Bombay werkt bijvoorbeeld voor Nokia en Ericsson maar vooral uitbesteding van cartoons en animatie gaat hard.”

Vooral door de artistieke traditie in de deelstaat Kerala doet Toonz Animation veel voor Warner Brothers en Paramount. Het bedrijf Rythm and Use uit Hollywood heeft in Bombay en Hyderabad honderden kunstenaars werken die, aldus Parthasarathi, aan Disney leveren en de animaties deden voor films zoals Superman en The Golden Compass met Nicole Kidman.