‘Nooit zo weinig fiducie in kabinet’

Minister-president Balkenende (CDA) heeft „nog niet eerder meegemaakt” dat zo weinig mensen in Nederland het kabinet geloofden.

Het kabinet zegt dat PVV-leider Geert Wilders de autoriteiten van tevoren had verteld over details uit zijn film Fitna. Wilders zegt dat dat niet waar is, en uit peilingen zou blijken dat een groot deel van de bevolking hém gelooft.

Dat verbaast Balkenende enorm, zei hij gisteren tijdens een persconferentie op de NAVO-top in Boekarest. Hij nam „kennis van de uitslag” van de peilingen. Maar: „Uit de documenten blijkt glashelder dat hij heeft aangegeven wat hij zou gaan doen.” Balkenende vindt het ook raar dat het nu opeens over ‘visies’ lijkt te gaan. „Laat de feiten spreken. Die documenten kun je niet relativeren.”

In Boekarest hadden Balkenende en minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) met „veel collega’s” over de anti-Koranfilm van Geert Wilders gesproken, zei de premier, en ook met secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties. Steeds maar weer was tegen Balkenende en Verhagen gezegd, volgens de minister-president, hoe goed de Nederlandse regering was omgegaan met de film.

Tweede Kamerlid Rita Verdonk zei daar eergisteren iets heel anders over, tijdens haar eerste toespraak als politiek leider van Trots op Nederland. Balkenende, zei ze, had de vrijheid van meningsuiting „verkwanseld”. Hij had „ophef over niets” gemaakt. Hij had al over een crisis gesproken voordat de film er was.

„Ik denk dat mevrouw Verdonk de plank misslaat”, zei Balkenende in Boekarest. „Wij zijn een land van vrijheid van meningsuiting, maar die vrijheid is niet absoluut. Je hebt verantwoordelijkheid voor de wet. Wij bieden de heer Wilders gewoon bescherming, hij heeft zijn film gewoon kunnen maken.”

Maar was het dan niet meegevallen, tot nu toe, met de crisis? „We praten nu nog maar over de eerste indrukken. Dat zegt nog niet alles.”

Minister Vogelaar (Integratie, PvdA) concludeerde gisteren na afloop van de ministerraad dat de politieke beweging van Rita Verdonk opkomt voor problemen die al aangepakt worden. Verdonk profileert zich met onderwerpen als integratie en de bestrijding van criminaliteit, aldus Vogelaar, terwijl het kabinet al werk maakt van die probleempunten. Ze wees op de stevige Nederlandse regels voor inburgering en de repressieve aanpak van mensen die over de schreef zijn gegaan. Maar, zei Vogelaar, mensen die een straf hebben gekregen moeten ook de kans krijgen opnieuw een plek in de samenleving te verwerven.