Messen slijpen voor de overnamestrijd

In een ‘vrije’ markt maakt Spanje zich op voor een nieuwe overnamestrijd rond een energiebedrijf. Maar „uiteindelijk gebeurt er niets zonder instemming van de regering.”

Spijt is misschien niet het juiste woord, maar José Manuel Entrecanales, president van het Spaanse bouw, distributie en energieconglomeraat Acciona had het allemaal reuze onderschat toen hij besloot Spanje’s voormalige staatselektriciteitsbedrijf Endesa over te nemen. Het lukte uiteindelijk vorig jaar, samen met het Italiaanse Enel. Maar vraag niet hoe. Een stroom van rechtzaken, oorlog met de beurscommissie en ondoorzichtige politieke spelletjes. En met de Italianen bestaan volgens Entrecanales „enige typische verschillen”. Voor de goede verstaander: het botert niet tussen de besturen.

Wie denkt een leuke slag te kunnen slaan door een Spaans energiebedrijf over te nemen moet weten waar hij aan begint. Het is een politiek en financieel wespennest. „De overheid is dan wel geen aandeelhouder meer en heeft ook slechts beperkte machtsmiddelen in de markt”, zegt economisch analist en energiedeskundige Arturo Rojas, „maar uiteindelijk zal er geen overname plaatsvinden zonder de toestemming van het kabinet.” Energie blijft een politiek gevoelig punt.

Geen loze waarschuwing nu zich een nieuwe overname aandient. Na een maandenlange geruchtenstroom over een op handen zijnd bod op energiebedrijf Iberdrola, maande een Spaanse rechter vorige week het Franse elektriciteitsbedrijf EDF om in het openbaar duidelijkheid te scheppen. Wil EDF Iberdrola overnemen? En zo ja op welke voorwaarden? EDF moest het allemaal maar eens haarfijn uitleggen in de Spaanse kranten.

Sindsdien is niets meer vernomen uit Parijs. Stilte voor de storm, zo luidt algemeen de verwachting in Madrid, want Spanje maakt zich op voor een nieuwe veldslag rond de energiebedrijven. Na Endesa is het nu de beurt aan de nummer twee. Er is alleen even een adempauze ingelast in afwachting van de installering van de nieuwe regering van premier Zapatero. Het Iberdrola dossier is al geclaimed door minister van Financiën en vice-premier Pedro Solbes, maar er kan niets gebeuren voordat deze officieel benoemd is. Naar verwachting zal dat volgende week gebeuren.

De slag om Iberdrola belooft weer een spel voor fijnproevers te worden, waarvan de afloop ongewis is. Net als de chaotische, anderhalf jaar durende strijd rond Endesa, die een reeks rechtzaken genereerde. Vorige week verkocht het winnende Spaans-Italiaanse duo alsnog voor een onbekend bedrag elektriciteitscentrales in Spanje, Frankrijk, Italië en Turkije van Endesa door aan de Duitse verliezer in de overnamestrijd, Eon, om zo de eigen schuldenlast van tientallen miljarden euro’s enigszins te verlichten. Eon had de slag om Endesa verloren omdat de regering Zapatero vooral een Spaanse kampioen wilde.

De volgende stap in de reorganisatie van de Spaanse energiemarkt, waar een aantal grote spelers al meer dan tien jaar op de loer ligt om elkaar over te nemen, betreft nu dus nummer twee Iberdrola. Bouwgigant ACS, dat net als Acciona tijdig de crisis in de bouw zag aankomen en besloot uitbreiding te zoeken in andere sectoren, speelt hier als grootaandeelhouder een belangrijke rol. Of vormt een probleem: het is geen geheim in Madrid dat ACS-president Florentino Pérez – bekend als voormalig voorzitter van voetbalclub Real Madrid – een brandende hekel heeft aan Iberdrola-bestuursvoorzitter Ignacio Sánches Galán, die hij zo snel mogelijk weg wil hebben als voorzitter. Pérez wil Iberdrola hebben.

ACS bezit al bijna de helft van Union Fenosa, de derde elektraleverancier van Spanje. Een fusie van Iberdrola en Union Fenosa zou ACS niet onwelgevallig zijn. De Franse pers publiceerde vorige maand een variant op dat plan: ACS zou samenspannen met de Franse energiegigant EDF. Als EDF Union Fenosa overnam van ACS, zou de laatste met dat geld Iberdrola kopen. EDF en ACS zouden vervolgens gezamenlijk de boedel van Union Fenosa verdelen, wist het Franse economische blad Les Echos te melden. Binnen een paar maanden zou het zo ver zijn.

EDF ontkende de plannen, maar liet wel weten dat de Spaanse markt in het vizier ligt. „We willen op een goede manier Spanje binnen stappen. We willen klanten hebben, elektriciteitscentrales en toegang tot het net’’, aldus EDF-president Pierre Gadonneix. Logischerwijs kan dat vrijwel niet zonder een lokale partner als Iberdrola of Union Fenosa.

Wat wil de regering Zapatero? Nu Endesa niet meer bestaat lijken de plannen voor een groot Spaans energiebedrijf enigszins bijgesteld, denkt energiedeskundige Rojas. Al blijft het Spanje wel steken dat EDF nog steeds voor een belangrijk deel in handen is van de Franse staat, in tegenstelling tot de geprivatiseerde Spaanse markt.

Inmiddels is nog een andere kandidaat opgetreden in de overnameslag rond Iberdrola: het Catalaanse Gas Natural. Ook dit bedrijf had ooit interesse in Endesa. Tot twee keer toe heeft het zelfs geprobeerd de elektriciteitsmaatschappij over te nemen, voor de eerste maal acht jaar geleden al. De combinatie tussen het grote gasbedrijf en de tweede elektrafabrikant wordt allerwegen als complementair gezien. „Het is een formule die in andere landen ook heeft gewerkt”, aldus Rojas. Binnen Iberdrola wordt een samengaan niet onwelwillig bekeken. In ruil voor de fusie zouden bepaalde bedrijfsonderdelen aan EDF verkocht kunnen worden, zodat ook de Fransen hun toegang tot de Spaanse markt kunnen krijgen.

De enige die in ieder geval niet meer van de partij is bij de slag om Iberdrola is Eon. Eon bestuursvoorzitter Wolf Bernotat liet deze week tijdens een bezoek aan Madrid weten beslist niet geïnteresseerd te zijn.