Sorry, foutje, genade!

Een wekelijkse speurtocht naar de grenzen van de slechte smaak

Afgrond Gevaar Moord
Afgrond Gevaar Moord

De goede smaak gebiedt dat we onze fouten erkennen. Zuchtend en onwillig spijt betuigen als het echt niet anders kan, en proberen de splinters weer te lijmen. Hulde derhalve aan Wendy van Dijk, de jonge vrouw die voorheen vermomd als Japanse Ushi op tv liet zien dat ze over veel talent beschikt. Ze zou excuses moeten maken aan zichzelf, nu ze voornamelijk nog zwakzinnige programma’s presenteert. Ze heeft haar excuses echter aan iemand anders aangeboden. Het gaat om het schaamteloos imiteren van een lichtblauw zomerjurkje van modeontwerpster Marcha Hüskes, voor Wendy’s modelijn bij V&D. Lichtblauwe zomerjurkjes, altijd delicaat. Snit, indigogehalte, opwaaikromme, deelbedekkingsgraad: het komt er op aan. Bij de V&D was Hüskes’ lichtblauwe jurkje dus als Wendy’s jatjurkje te koop. Dat is ontdekt. Wat deed Wendy? Ze zei sorry, foutje, bedankt, genade-envelop met inhoud bij Marcha Hüskes in de brievenbus gedaan. Zo lossen we morsige zaakjes op, als luiden van goede smaak, met wat pegels en zo weinig mogelijk splinters.

Een zwaardere kwestie. Archiefonderzoek heeft uitgewezen uit dat Adolf Hitler anno 2008 nog steeds ereburger is van de Noordduitse stad Bad Doberan. Nu is de eerstvolgende G8-conferentie in Bad Doberan. Burgemeester Hartmut Polzin: ‘Onze oprechte excuses, maar vóór de conferentie begint zal de nazileider ereburger af zijn.’ Nippertjeswerk. Maar foutje, bedankt, genade voor Polzin. Je vraagt je wel meteen af hoe het zit met de rest van de ruim 4000 steden die Hitler tot ereburger benoemden. Van 1933 tot 2005 (en geen seconde langer) was Adolf Hitler bijvoorbeeld ereburger van Lindau (Saksen Anhalt). Maar er zijn gemeenschappen die Hitler juist niet gaan schrappen, ‘omdat dit ereburgerschap deel uitmaakt van de geschiedenis’, aldus de Tsjechische stad Lanskroun.

Is dat nu smakeloos, of juist smaakvol? We zijn er nog niet uit.

Ook aarzelen we over een andere kwestie. Vier jaar geleden vernamen we schokkend nieuws omtrent de Nederlandse Post-, Cheque- en Girodienst. De rekeninghouder met gironummer 211846, de heer Eber Nachfolger uit München, bleek in werkelijkheid Adolf Hitler te zijn geweest. De Postbank liet weten dat de rekening was opgeheven, maar hoe lang had deze na 1945 nog voortbestaan? Onderzoek zou volgen. Waar blijft de uitslag, meneer Postbank? Neem een voorbeeld aan Google. De inwoners van Wackersberg (Beieren) waren erg boos. Google Earth noemde de nabijliggende Heigelkopf (1200 m.) ‘Hitlerberg’, de benaming die men van 1933 tot 1945 gebruikte. ‘Google Earth says sorry’. Keurig.

Hoe het dus staat met de goede smaak, in het licht van foutje, bedankt, sorry en genade? Ik zou zeggen: goed! Ik baseer dat vertrouwen zeker óók op de Generale Synode der Gereformeerde Gemeenten. De verzamelde synodalen hebben namelijk met leedwezen erkend dat er in 1950 en 1953 ernstige kerkordelijke fouten zijn gemaakt, die hebben geleid tot de schorsing van dominee R. Kok, alsmede de ontheffing van dr. C. Steenblok als docent van de Theologische School.

Waar gaat het om? Denk aan een zwarte kous van het merk SGP, waarin vele zichzelf ook nog eens voortdurend opdelende splinters. Ik noem de naam van een paar van zulke splinters: Hersteld Hervormde Kerk, de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Oud Gereformeerde Gemeenten, de Gereformeerde Gemeenten (oftewel ‘de Synodalen’), de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (oftewel ‘De Uitgetredenen’). Al deze sub- en subsubkuddekes des Heren bestaan uit Godvrezers, die van euthanasie, inenting, abortus en homo’s niets moeten hebben. Handen op één buik van God, toch? Maar nu was er in de vroege jaren vijftig dus strijd over de vraag of de genade van Christus alleen voor de uitverkorenen is, of voor elke in een preek verdwaalde luisteraar? In die strijd werden ernstige kerkordelijke fouten gemaakt. Met een splintersplijting ten gevolge. In 2006 werd een commissie Kerkelijke eenheid en verscheidenheid (KEV) ingesteld, die een punt wilde zetten achter alle binnenkerkelijke en tussenkerkelijke leer- en preekverschillen. Maar hoe krijg je alle mannenbroeders op één lijn? Je zegt dus gewoon: kerkordelijk foutje, bedankt, sorry. En zie, kleine splinters vormen samen één grotere splinter, dankzij de goede smaak van het woord ‘Genade’!