Terroriseren

Het is natuurlijk geen toeval dat Geert Wilders in de film Fitna, in een vertaling van een Koranvers, het woord terroriseren gebruikt. „Maak voorbereiding tegen hen met wat gij kunt aan kracht en paardenvolk”, vertaalt hij Soera 8, vers 60. „Om daarmee te terroriseren, te terroriseren Allah’s vijand en uw vijand.”

Er is in deze krant al op gewezen dat deze vertaling niet deugt. Volgens Fred Leemhuis, hoogleraar Koranwetenschappen, zou hier hebben moeten staan: „En maakt tegen hen zo goed als jullie kunnen de bewapening en de inzetbare paarden gereed om Gods vijand en jullie vijand daarmee vrees aan te jagen en afgezien van hen anderen die jullie niet kennen, maar die God kent.”

Vrees aanjagen dus, in plaats van terroriseren. Een andere vertaler, J.H. Kramers, gebruikt in deze passage het woord verschrikken.

Dat Wilders tot tweemaal toe voor terroriseren kiest, komt doordat hij zelf vooral vrees wil aanjagen – vrees voor de islam. Sinds 11/9 associeert de westerse kijker terroriseren en terrorist immers in de eerste plaats met Al-Qaeda en met islamterreur. Kijk, wil Wilders zeggen, het staat al in de brontekst, in de blauwdruk van deze intolerante godsdienst. Mohammed heeft nooit een geheim van zijn agenda gemaakt: zijn volgelingen moeten alle geloofsvijanden terroriseren en nog eens terroriseren. En nu is het Vrije Westen dus aan de beurt.

Om deze boodschap te onderstrepen zien we, met de tekst van Soera 8 op het scherm, dramatische beelden van de aanslag op het World Trade Center, deels in slowmotion, met onder die beelden ook nog eens gevoelige vioolmuziek – op subtiliteit laat Wilders zich niet makkelijk betrappen.

Associëren wij terroriseren eigenlijk allang met de islam, of was er een tijd dat dit woord heel andere gedachten losmaakte? Iedere tijd heeft zijn eigen terreur, want mensen zijn nu eenmaal wrede dieren, maar pas sinds het eind van de achttiende eeuw spreken wij in dit verband van terrorisme. Dat had toen helemaal niks met de islam te maken, ook niet met de Koran. Het woord terrorisme, dat is afgeleid van het Latijnse terror, dat ‘verschrikking’ betekent, is ontstaan in een land dat wij nu vooral in verband brengen met kaas, wijn en het goede leven: Frankrijk. Gedurende de Franse revolutie hadden van juni 1793 tot juli 1794 de Jakobijnen het voor het zeggen – hun schrikbewind wordt de tweede Terreur genoemd. Het woord terrorisme is in 1794 voor het eerst in het Frans opgetekend, in de betekenis ‘regime van politieke terreur’, samen met terroriste, voor degene die deze terreur uitoefent. Kort daarop, in 1796, volgde terroriser, voor ‘overheersen door middel van terreur’. De Franse Revolutie maakte in heel Europa veel indruk, met als gevolg dat deze woorden snel in andere talen werden opgenomen. Lang bleven ze echter verbonden met het schrikbewind van de Jakobijnen; het waren dus historische begrippen. In het Nederlands veranderde dat pas in tweede helft van de negentiende eeuw. Wie nu terrorisme en terrorist opzoekt in de historische krantenarchieven, komt terecht in artikelen over vooral politieke onenigheden in Duitsland (vanaf 1863) en vervolgens Rusland (vanaf 1881). In feite is de associatie van terrorisme met de islam nog maar heel jong, zeker bij het grote publiek, het publiek dat Wilders nu zo met zoveel bombast wil wakker schudden.

Ewoud Sanders

    • Ewoud Sanders