Een dronken veelpleger die de Koningin beledigt

De rechtbank Dordrecht veroordeelde vorige week een man voor majesteitsschennis.

De verdachte heeft op platvloerse wijze een inbreuk gemaakt op het staatsbelang.

De zaak: Een 45-jarige dakloze man roept in dronkenschap dat hij de koningin ‘een kogel door haar kankerkop’ zal schieten. Hij schreeuwt ‘op de openbare weg dat de koningin van Nederland een kankerhoer was’. En hij roept grove beledigingen en bedreigingen aan het adres van surveillerende politieagenten. Ook bedreigt hij een medewerker van het Leger des Heils. Hij maakt ‘snijdende bewegingen’ langs de hals en ‘schietbewegingen met beide handen’. Tegen de agenten zegt hij kanker, hoer, schorem – met de kwalificaties, vies, vuil, gek.

Nemen de rechters de bedreiging van de koningin serieus? Nee. De rechters lezen in het proces-verbaal dat de verdachte dronken was en zich gefrustreerd voelde. „Op grond van deze omstandigheden is niet bewezen dat bij de koningin of enig ander weldenkend mens de vrees zou kunnen ontstaan voor een min of meer ernstige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, indien en voorzover de woorden van verdachte betrokkene hadden bereikt”. Niet geloofwaardig, maar boze dronkemanstaal. Van zware mishandeling dan wel een ‘misdrijf tegen het leven gericht’ wordt de verdachte vrijgesproken.

Nemen de rechters de belediging van de koningin serieus? Ja, dat wel. Daaraan besteedt de rechtbank precies één zinnetje. „Door de koningin te beledigen heeft verdachte op platvloerse wijze een inbreuk gemaakt op haar waardigheid en het staatsbelang waarmee haar positie is verbonden”. De verdachte is schuldig aan opzettelijke belediging. Opvallend is dat dronkenschap en frustratie hier niet meewegen. De rechters verdedigen haar waardigheid en het staatsbelang – de verdachte wordt zijn ‘platvloersheid’ kwalijk genomen.

Waarom is dit belangrijk? Bij majesteitsschennis is de vrijheid van meningsuiting in het geding en de positie van het staatshoofd. Zij is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk. Op belediging van de koningin staat maximaal vijf jaar cel. Op die van gewone burgers slechts drie maanden. De symbolische waarde van de koningin wordt extra beschermd. Hoe ernstig is de aantasting daarvan door een boze, dronken dakloze in Dordrecht?

Komt dit vaker voor? In de zomer van 2007 veroordeelde de politierechter in Amsterdam een man die een politieagent en de koningin beledigde tot 400 euro boete. Daarbij legde de rechter de volgende maatstaf aan. „Bij het verwijt van majesteitsschennis moet de vraag worden gesteld of wellicht sprake is van een maatschappijkritische of politieke meningsuiting die bescherming verdient.” Als dat het geval is dan is dat volgens deze rechter niet strafbaar. „Publieke ambtsdragers, waaronder ook de koningin, moeten tegen een stootje kunnen, zeker in Amsterdam”, aldus de rechter, die daarmee de norm van het Europese Hof voor de rechten van de mens toepaste.

De verdachte had een fietssurveillant de Hitlergroet gebracht, hem de ziektes kanker en tyfus toegewenst en daarna het staatshoofd voor hoer uitgemaakt. Volgens de rechter hadden „deze bewoordingen slechts ten doel zijn persoonlijke frustraties te uiten.” Geen politieke of maatschappelijke mening en dus geen vrije meningsuiting. Maar wel strafbare belediging van de koningin.

Wordt majesteitsschennis ooit toegelaten? In maart 2004 besloot het Gerechtshof Amsterdam dat het door de beugel kon. Deze verdachte had op de Dam een bord getoond met daarop scherpe verwijten aan de ‘domme’ prins over Argentijnse slachtoffers en de schuld van schoonvader Zorreguieta. De verdachte ‘kotste zijn walging’ uit over de leugens, medeplichtigheid, bederf, amoraliteit etc. Het hof vond dat deze man gezien zijn betrokkenheid bij Argentinië uit persoonlijke krenking handelde, waaraan hij redelijkerwijs geen weerstand hoefde te bieden. Hij had opzettelijk het koningshuis beledigd, maar was daarbij ‘vergeeflijk’ doorgeschoten. Wel bewezen, maar niet verwijtbaar, dus ontslag van rechtsvervolging.

Folkert Jensma

Lees de uitspraken via: nrcnext.nl/links

Dit is een nieuwe tweewekelijkse rubriek over rechtspraak. Tips of opmerkingen: denhaag@nrc.nl

    • Folkert Jensma