Zuidas

Ewald Engelen, filosoof en econoom Amsterdam, 28 februari 2008 filosoof Ewald Enegelen bij ABN AMROgebouw op de zuidas. Foto: Dolph Cantrijn Cantrijn, Dolph

We zijn op de Zuidas aan de voet van het hoge ABN Amro-kantoor dat niet meer van ABN Amro is. Het logo is nog niet vervangen. „Daar begon het allemaal mee”, wijst Ewald Engelen. „De bank wilde deze plek, anders zou hij de stad uitgaan.”

Het gebouw ernaast is de Ito-toren, waarin vooral bedrijven zijn gevestigd die voorheen in het centrum van Amsterdam zaten.

„Zuidas suggereert een groot financieel centrum te zijn. Alle bedrijven zijn onderdeel van één productieproces, maar de fysieke nabijheid betekent niet dat er wordt samengewerkt. Ieder doet zijn zaken gewoon via internet. Het is hier ieder voor zich.

„Zuidas is een plaats met veel suggestie en weinig inhoud, een niet-plaats eigenlijk. Net als Schiphol. Het roept mobiliteit, professionaliteit en snelheid op. Dit zie je terug in de architectuur: veel antraciet, duurzame steensoorten en geborsteld metaal. Dezelfde stijl als de laptops. Een inwisselbare niet-plaats, bevolkt door mensen in pakken, met laptoptassen en mobieltjes. Deze plaats geeft je alleen het verleidelijke gevoel onderdeel te zijn van een internationale professionele elite.

„Een elite die zich weinig gelegen laat liggen aan de historische wortels van de stad. Er wordt gebroken met de traditie, bijvoorbeeld met de rooilijnen waar de stad zich bij het bouwen altijd aan heeft gehouden. Met de Amsterdamse omgeving is er geen band. Toch blijft Amsterdam nog wel zichtbaar in de vorm van duiven, zwervers en vooral de fietsen die hier overal staan geparkeerd.

„De scheiding tussen publieke ruimte en bedrijfsruimte vervaagt hier. De stoep rond het ABN Amro-gebouw ziet er bijvoorbeeld heel anders uit dan de stoep die daar weer verder gaat. En wie is er verantwoordelijk voor de beveiliging van het terrein rond de Ito-toren? In principe is de Zuidas publieke ruimte die steeds minder publiek wordt. Een gewone stadsburger komt hier niet. Er zijn geen horecavoorzieningen, kapsalons en andere kleine middenstand die middenstanders aantrekken.

„Afgezien van een aantal zaken die volgens mij niet goed doordacht zijn, ben ik voor het project Zuidas. Vroeger was elk hoog gebouw in Amsterdam een religieuze tempel. Nu zijn het tempels van het geld. Geef mij maar de laatste, daarvan weet je tenminste wat het is. Die zijn berekenbaar en betrouwbaar. Religie is daarentegen onvoorspelbaar en daardoor bedreigender.

„De beste manier om religieuze minderheden te laten integreren is dan ook om ze bloot te stellen aan de verleidingen van het kapitalisme. Daarnaast verhoogt globalisering de veiligheid. Als mensen van elkaar afhankelijk zijn, beginnen ze minder snel een oorlog.”

Opgetekend door Franca Treur.Foto Dolph Cantrijn

    • Opgetekend Door Franca Treur