Tafelvoetbal voor de vrede

Aronian - Topalov, Amber Rapid, Nice

Mij leek het een mooie partij die Levon Aronian in het Ambertoernooi in Nice van Veselin Topalov had gewonnen, maar ik moet me vergist hebben, want Aronian zelf dacht er heel anders over.

Verslaggever Macauley Peterson, die voor de Internet Chess Club videofilmpjes over het toernooi maakte, vroeg Aronian om commentaar. Het commentaar kon niet diepzinnig filosofisch zijn, want Aronian had wat anders aan zijn hoofd: hij speelde samen met Magnus Carlsen een partijtje tafelvoetbal tegen twee tegenstanders die ik niet goed kon identificeren.

Terwijl hij zijn voetbalmannetjes stuurde kon Aronian toch nog wel iets vertellen over die partij. Het was een vreselijke partij geweest, want hij had de ene blunder na de andere gemaakt. Gelukkig had Topalov nog erger geblunderd. „Nou ja, het was een rapidpartij”, zei Aronian, en daarna gaf hij zich weer geheel over aan de voetballerij.

Het lijkt bescheidenheid en Aronian is in de omgang inderdaad een bescheiden mens, die altijd geneigd is zijn eigen prestaties en zijn meningen over het leven en de dood te ironiseren. Ze zullen hem nog wel eens Ironian gaan noemen.

Maar behalve als bescheidenheid kun je het ook als hoogmoed opvatten. Wie zijn eigen fouten consequent ‘blunders’ noemt, bedoelt eigenlijk dat die fouten ver beneden zijn normale niveau liggen. Hij is er niet echt verantwoordelijk voor, want de goden hadden hem tijdelijk verblind.

Dat tafelvoetbal moet wel een hobby van Aronian zijn, want in het verslag van de zesde ronde op de website van het toernooi stond ook al een foto van een partijtje tafelvoetbal van Aronian. Toen was Sjachriar Mamediarov uit Azerbaidzjan zijn partner.

Die foto had een politieke betekenis. Een tijdje geleden zei Teimoer Radjabov, ook uit Azerbaidzjan, in een interview dat hij de Armeense schakers haatte, vanwege de politieke geschillen tussen zijn land en Armenië.

Het gaat om de provincie Nagorno Karabach, waar op Azerbaidzjaans grondgebied met hulp van het Armeense leger een zelfstandig Armeens staatje is gevestigd. De Armeniër Aronian en de Azeri Mamediariov, partners in het tafelvoetbal, lieten zien dat ze anders dachten dan Radjabov.

Aronian won donderdag het Ambertoernooi met 2,5 punt voorsprong op Kramnik, Leko, Topalov en Carlsen. Wereldkampioen Anand had nog een punt minder dan die vier. Ze zeiden vaak dat het maar een ‘fun’- toernooi was, maar toch, de jongelui Aronian en Carlsen bonken hard aan de deur.

Aronian - Topalov, Amber Rapid, Nice

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. e3 Pbd7 6. Dc2 Ld6 7. g4 h6 8. Tg1 e5 9. cxd5 cxd5 10. Ld2 e4 11. Pb5 Lb8 12. Ph4 a6 13. Pf5 <l>Een verrassende en mooie zet. „I wanted just to have fun”, zei Aronian na afloop, en die fun zou er inderdaad geweest zijn als Topalov nu het stukoffer met 13...axb5 had aangenomen. Dan zou wit zowel met 14. Pxg7+ Kf8 15. Pf5 als met 14. Lb4 een sterke aanval hebben gekregen. Een aardige variant na 14. Lb4 is 14...Tg8 15. Tc1 Lxh2 (15...g6 is beter) 16. Tg3 Lxg3 17. fxg3 en wit wint. 13...0-0 Een nuchter antwoord. Topalov laat zich niet in het avontuur meeslepen. 14. Pbd6 Lxd6 15. Pxd6 Pb8 Zwart had 15...Pxg4 16. Txg4 Pf6 kunnen doen. Na 17. Pxb7 Lxb7 staat het dan ongeveer gelijk. 16. Dxc8 Wit zou graag het eindspel na 16. Pxc8 Dxc8 17. Dxc8 spelen, maar dat lukt niet, want zwart zou niet 16...Dxc8 doen, maar 16...Pc6. 16...Dxd6 17. Df5 g6 18. De5 Db6 19. Df4 Een vergissing die Aronian na de partij een blunder noemde. Beter was 19. 0-0-0. 19...g5 Zwart reageert met een nog veel ergere fout. Na meteen 19...Dxb2 20. Td1 Kg7 zou eerder zwart beter staan. 20. Df5 Dxb2 21. Td1

Nu beseft zwart wat hij met het ongelukkige 19...g5 heeft aangericht. Hij zou de normale zet 21...Pbd7 willen doen, maar dan krijgt wit met 22. h4 een winnende aanval. 21...Pe8 Treurige noodzaak. Nu kan wit pionnen gaan rapen. 22. Dxd5 Pc6 23. Lc4 Pf6 24. Dc5 Kg7 25. Lb3 Pd7 26. Df5 Tad8 27. h4 Pe7 28. Dxe4 Pg6 29. hxg5 hxg5 30. Dxb7 Pf6 31. Dxa6 Ph4 Het lijkt misschien alsof Topalov als troost voor de drie pionnen die hij achter staat nog wat tegenspel krijgt, maar het stelt niets voor. 32. Da5 Pf3+ 33. Ke2 Pxg1+ 34. Txg1 Ph7 35. Th1 Zwart gaf op, want wits aanval zou snel beslissen. Na bijvoorbeeld 35...Th8 zou een mens winnen met 36. De5+ Kg8 37. Df5, waarna 37...Tf8 niet gaat wegens 38. Dg6 mat, en een computer met 36. Txh7+, omdat zwart na 36...Kxh7 (of 36...Txh7 37. Dxg5+ met torenwinst) door een reeks van schaakjes mat gaat.

    • Hans Ree