Quantum of Solace

Het ondergrondse astronomenhotel, ontworpen door de Duitse architect Dominik Schenkirz, bij de Very Large Telescope in Chili. foto ESO ESO

Wie wil ervaren hoe het op Mars moet zijn, kan op aarde het beste de Atacama-woestijn in het noorden van Chili bezoeken. Het zand is er rood, de luchtvochtigheid lager dan bijna waar ook op de wereld (minder dan 10 procent), de zon brandt op de hoogvlaktes en heuveltoppen, en alleen groepen stenen zorgen voor wat afwisseling in het landschap. En ergens op een hoge top in deze woestijn, op de Mount Paranal, staat de grootste telescoop van de wereld, de Very Large Telescope die wordt beheerd door de European Southern Observatory (ESO).

Maar waar zitten de astronomen die de telescoop bedienen? Pas als een bezoeker zijn ogen een tijdje over het landschap heeft laten dwalen wordt duidelijk waar de astronomen uitrusten als zij niet aan hun telescopen werken: onder de grond. Hun verblijf, hun ‘residencia’, is in de heuvel verzonken en valt alleen op door de wand met ramen die in de helling is ingegraven.

Binnen is het vanwege zijn ontwerp bekroonde gebouw een oase. Langs een hellinkje groeien palmbomen en er slingeren klimplanten boven een zwembad dat voor een prettige luchtvochtigheid (30 procent) zorgt. Daglicht valt naar binnen door de koepel daarboven, die als een molshoop boven de bodem uitsteekt. In de gangen, de biblioheek en de kamers rond de oase schemert het juist, in prettig contrast met het schelle uv-licht buiten. En vanuit het restaurant is het Marslandschap intussen goed te zien.

Het is de perfecte schuilplaats voor een schurk, vond regisseur Marc Forster van de nieuwe James Bond film Quantum of Solace. Deze week werd het astronomenhotel daarom tijdelijk omgetoverd in een filmset. Even was hier het toevluchtsoord van schurk Dominic Green (Mathieu Amalric) die op de hielen werd gezeten door geheim agent 007 (Daniel Craig). En ook de primitieve landingsbaan in het rode zand bij de telescopen, inderhaast aangelegd vanwege een bezoekje van de Chileense president een paar jaar geleden, vormde het decor van een opname, juicht het persbericht van de astronomen. Hun vier spectaculair grote telescopen, elk met een spiegel van 8 meter diameter, vielen kennelijk zelfs voor henzelf in het niet bij James Bond. Maar na dit weekend lopen er, in plaats van acteurs uit Frankrijk, Engeland, de Oekraïne en Zuid-Amerika, gewoon weer astronomen uit alle werelddelen door de gangen van de residencia.

    • Margriet van der Heijden