Mensenbrein scheidt streng ‘angstprikkel’ van de angstreactie

Zenuwactiviteit in de geur-cortex bij twee bijna gelijke geurstoffen, links 2 keer voor conditionering, rechts erna. Science Science

Zeven keer op het juiste moment een elektrisch schokje in het onderbeen was voldoende om proefpersonen het verschil aan te leren tussen twee voorheen niet te onderscheiden varianten van een geurstof. Het gaat om twee stoffen waarvan de moleculen identiek zijn, alleen zijn ze in de vorm elkaars spiegelbeeld. Ze ruiken normaliter hetzelfde. Een team van Amerikaanse neurologen en biologen heeft dit voorbeeld van krachtig menselijk leren gebruikt om de neurologische grondslagen ervan bloot te leggen. Kern van hun bevinding is dat deze zintuiglijke verscherping ook neurologisch duidelijk buiten bewuste aandacht om geschiedt. Die kan alleen in de activatie van emotionele netwerken (de amygdala en orbito-frontale cortex) als ‘angst’ het bewustzijn bereiken: een fraai voorbeeld van de scheiding tussen perceptie en verwerking. De onderzoekers zien er zelfs – als er in dit subtiele razendsnelle proces iets mis gaat – een mogelijke oorzaak in van angststoornissen (Science 28 maart).

De verscherping van het geurvermogen in reactie op de elektrische schok bleek op fMRI-scans glashelder terug te vinden in kleine veranderingen in de activatie van het achterste deel van de piriform cortex, verantwoordelijk voor het sensorische geur verwerking. De piriform cortex ligt ònder de frontale cortex, precies boven de neus. De plaats van activatie veranderde: andere zenuwcellen werden actief. Maar de activatie zelf werd niet groter. En in het voorste deel van piriform cortex, dat actief wordt bij (bewuste) aandacht voor geur veranderde niks. Het veranderde activatie-patroon in het geurcentrum schakelde vervolgens het algemene ‘angst-systeem’ in de hersenen in, de amygdala en de oribitofrontale cortex, precies zoals een visuele of auditieve angstprikkel dat ook zou doen. Hendrik Spiering

    • Hendrik Spiering