Kredietvirus

Nog even, en de kredietcrisis viert haar eerste verjaardag. Iedereen weet inmiddels dat deze economische ramp draait om slechte hypotheken, obligaties, leningen, wanbetaling en wantrouwen. Hierdoor is, afgezien van een daling van de beurskoersen, al 300 tot 600 miljard dollar schade aangericht en zijn de Verenigde Staten in een recessie beland.

Vooralsnog lijkt dit debacle vooral het probleem van (centrale) banken, hedgefondsen, andere geldbedrijven en Amerikanen met een te hoge hypotheek. Al 60.000 mensen in de Verenigde Staten hebben boven hun stand geleend en hebben hun koophuis inmiddels moeten verruilen voor een camper of tent.

In Nederland lijkt die ellende ver weg. Onze economie groeide vorig jaar 3,5 procent, de werkloosheid is een luttele 4 procent en de hypotheekrente schommelt rond de 5 procent. Bovendien zijn wij, in tegenstelling tot veel Amerikanen, meestal goed verzekerd tegen tegenvallers als ziekte, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en pensioen. Er lijkt weinig aan de hand, afgezien van de ophef rond het woekerpensioen.

Maar wat niet is, kan komen. Financiële crises zijn net virussen: wie vatbaar is, raakt besmet; de sterken ontspringen de dans. Een eerste risicogroep vormen huiseigenaren die, wegens een moeilijk kredietverleden of wisselende inkomsten, een hypotheek hebben afgesloten bij ELQ, Sparck of het net uit onze markt vertrokken GMAC.

Hun rentes zijn recentelijk omhooggeschoten. Is je hypotheekrente variabel, dan voel je dat meteen. En zo niet dan staat je, aan het einde van je rentevaste periode, een flinke woonlastenstijging te wachten. Oversluiten naar een andere geldgever kan moeilijk zijn wegens een besmet kredietverleden. En dus maak je kans op betalingsachterstanden en, wie weet, gedwongen verkoop van je huis.

Ook beleggingsproducten met een garantie – vaak herkenbaar aan het woord ‘note’ of ‘certificaat’ – kampen met door de kredietcrisis versterkte zwakheden. Je aanbieder belooft weliswaar minimaal je inleg terug, maar die bescherming is begrensd, bijvoorbeeld tot een koersverlies van maximaal 25 procent.

Daalt jouw belegging meer, dan heb je pech. Is je verlies minder, bijvoorbeeld 20 procent, dan dreigt een tweede gevaar: het debiteurenrisico. In kleine folderlettertjes staat bij wie je de garantie kunt claimen, bijvoorbeeld bij zakenbank Lehman Brothers holdings Inc. of Commerzbank AG. Raken die door de kredietcrisis in problemen, dan kun je mogelijk fluiten naar je geld.

Loopt het niet zo’n vaart, dan dreigt nog het inflatiespook. Deskundigen voorspellen prijsstijgingen door: de hogere btw in 2009, een groeiend tekort aan energie, voedsel, grondstoffen, schone lucht en grond, en door stijgende lonen. Pensioenfondsen kreunen al. Door de kredietcrisis zakte hun dekkingsgraad tussen september 2007 en halverwege februari van 150 naar 125 procent.

Toch moet men, bij extra inflatie, meer reserveren en uitkeren. Dat kan werknemers opzadelen met hogere pensioenpremies, terwijl ex-werknemers en gepensioneerden moeten vrezen voor hun indexatie.

Niemand is immuun voor het kredietvirus, maar je kunt je weerstand verbeteren. Zo is beleggen in aandelen mogelijk inflatiebestendiger dan sparen. Spaar je toch, haal dan alles eruit wat erin zit via www.spaarwinstcalculator.nl. Bezuinigen op dure producten helpt ook. Daar zit waarschijnlijk de auto bij, maar mogelijk ook schulden, want de (hypotheek)rente kan stijgen, al weet niemand dat zeker. Zet je hypotheekrente lang vast en los schulden af of je leven ervan af hangt, ook de hypotheek.

Verliezen en tegenvallers doorsta je ook beter met een hoger salaris. Zoek een beter betaalde baan of vraag opslag. Doe dat laatste wel stiekem en niet met een hele branche tegelijk. Dat laatste kan leiden tot een loon-prijsspiraal. Op die manier ben je snel weer terug bij af.