Het geheim van de inktvissnavel

Het geheim van de inktvissnavel Hoe kun je hard bijten met een vogelsnavel die slechts verankerd is in zacht spierweefsel? Het lijkt onmogelijk dat pijlinktvissen, die zulk tafelbestek hebben, flink kunnen knauwen zonder zichzelf pijn te doen. Een interdisciplinair team van onderzoekers van de University of California in Santa Barbara beschrijft nu hoe de Humboldtpijlinktvis (Dosidicus gigas) dat klaarspeelt (Science, 28 maart). De vlijmscherpe punt van de snavel blijkt te bestaan uit bijzonder hard materiaal; het is zelfs een van de hardste geheel organische materialen in de natuur. Speciale aminozuurverbindingen in eiwitten die zich in het steigerwerk van chitine nestelen blijken hiervoor verantwoordelijk. Maar in de richting van de basis van de snavel neemt de hardheid van het materiaal geleidelijk af. De concentraties eiwit en chitine verminderen en het watergehalte van de snavel neemt toe. Waar hij contact maakt met de spieren is de snavel uiteindelijk soepel en flexibel. Zo snijdt de inktvissnavel maar aan één kant. (SV)

Hoe kun je hard bijten met een vogelsnavel die slechts verankerd is in zacht spierweefsel? Het lijkt onmogelijk dat pijlinktvissen, die zulk tafelbestek hebben, flink kunnen knauwen zonder zichzelf pijn te doen. Een interdisciplinair team van onderzoekers van de University of California in Santa Barbara beschrijft nu hoe de Humboldtpijlinktvis (Dosidicus gigas) dat klaarspeelt (Science, 28 maart).

De vlijmscherpe punt van de snavel blijkt te bestaan uit bijzonder hard materiaal; het is zelfs een van de hardste geheel organische materialen in de natuur. Speciale aminozuurverbindingen in eiwitten die zich in het steigerwerk van chitine nestelen blijken hiervoor verantwoordelijk. Maar in de richting van de basis van de snavel neemt de hardheid van het materiaal geleidelijk af. De concentraties eiwit en chitine verminderen en het watergehalte van de snavel neemt toe. Waar hij contact maakt met de spieren is de snavel uiteindelijk soepel en flexibel. Zo snijdt de inktvissnavel maar aan één kant. (SV)