Politiek pakt Wilders nu meteen harder aan

Nieuwsanalyse

Na de première van ‘Fitna’ is er voor de PVV een nieuw tijdperk aangebroken. Andere partijen reageren opgelucht op de film, maar slijpen ook de messen.

In de El Ouma moskee in Slotervaart reageerden moslimorganisaties op Fitna. Volgens Mohammed Rabbae van het Landelijk Beraad Marokkanen in Nederland (derde van links) is de Koran „gemanipuleerd”. Het beraad overweegt aangifte te doen wegens „haatzaaien”. Gelovigen werd gevraagd te reageren zoals de „Koran ons dat voorschrijft, zonder geweld”. Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer Persconferentie moskee Slotervaart nav Fitna de film van Wilders Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 080328.VLNR Achter de tafel Yassin El Fhorkani (jongeren Imam) El Bakali Elkhammar (voorzitter vereniging van Imams), Mohammed Rabbae, Aissa Zanzen en Yasmina El Ksaihi . Boyer, Maurice

Fitna staat nog maar enkele uren op internet of het politieke spel barst los. De eerste reacties op zijn film maken meteen duidelijk dat Wilders in de Tweede Kamer meer tegenspel gaat krijgen. Hij heeft weliswaar een onderwerp op de agenda gezet, maar op de verkeerde manier, zo is de communis opinio. Te kort door de bocht, te generaliserend en beschadigend voor de Nederlandse samenleving.

Na Fitna zijn er vooral vragen. Slaagt Wilders erin om een echt debat in de samenleving over de vermeende ‘islamisering van Nederland’ op gang te krijgen? Of blijft hij iemand die weliswaar een harde toon aanslaat, zich vaak afwendt van politiek Den Haag maar die met zijn PVV uiteindelijk een passant zal blijken te zijn die niets concreets heeft bereikt?

Bijna alle politieke partijen scherpen de messen. Terwijl Wilders in een soort van audiëntie op zijn werkkamer aan de pers probeert uit te leggen dat zijn film „de laatste waarschuwing” is, verzamelen zich twee verdiepingen lager, in de passage bij de plenaire zaal van de Tweede Kamer, de fractievoorzitters van bijna alle politieke partijen. Fitna bevat „te weinig nuance”, is „overbodig” en brengt „niets nieuws”. En premier Balkenende legt verderop een verklaring af: „Wij zien niet welk doel deze film dient, anders dan het kwetsen van gevoelens”.

Door zijn woordgebruik en concentratie op één onderwerp heeft Wilders het risico genomen zijn hand te hebben overspeeld. Het voortdurende uitstel van zijn filmleidde in ieder geval in politiek Den Haag de afgelopen weken al tot ‘Wilders-moeheid’.

Zelf roept de PVV-fractievoorzitter gisteravond juist op tot debat. Hij wil zelfs het land in trekken om die debatten te organiseren, zonder daar overigens concrete voorstellen voor te doen.

Het past in zijn strategie: Wilders is onderdeel van de parlementaire democratie, maar wendt zich er ook graag van af. Toch zal hij zich er niet aan kunnen onttrekken. Meer dan ooit zullen zijn collega-politici hem nu aanspreken op zijn standpunten. Oud-partijgenoot en VVD-fractievoorzitter Mark Rutte daagde hem gisteren al uit met oplossingen te komen voor het door Wilders benoemde islam-probleem en noemde Fitna een „gemiste kans”. ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob wees op het gebrek aan nuance. En oppositieleider Jan Marijnissen (SP) hekelt het gebrekkige intellectuele niveau van de film: „Dit is derde klas middelbare school.”

[Vervolg POSITIE: pagina 3]

POSITIE

PVV moet zich nu breder profileren

[Vervolg van pagina 1] Wilders zal in de toekomst dus meer politiek weerwerk in de Tweede Kamer krijgen en kan dat debat niet ontlopen, hoe zeer hij zich ook wil richten op de wereld buiten Den Haag. Gisteravond zei hij expliciet Fitna „niet voor de Tweede Kamer” gemaakt te hebben en aan het debat in het parlement weinig behoefte te hebben, al zal hij „er zijn” als het eventueel zo ver komt.

Naast meer tegenspel in de Kamer, zal Wilders ook electoraal nog een stevige strijd moeten voeren. Zijn PVV moet zich profileren met meer dan alleen de islam, iets waarvan de partij zich overigens bewust is.

Nu al roeren de fractieleden zich op meerdere fronten, zoals de gezondheidszorg, sociale problematiek en het dierenwelzijn. Maar door de fixatie op de film is dat de afgelopen maanden maar mondjesmaat opgemerkt.

Verkiezingen lijken voorlopig niet in aantocht en de PVV moet de komende jaren dus aandachtspunten vinden waarmee zij zichzelf breder op de kaart zet: meer dan alleen de islam en het uitslaan van harde taal.

Bedreigend voor de PVV daarbij is de aangekondigde komst van de nieuwe politieke beweging van Rita Verdonk, Trots op Nederland (TON), die voor veel mensen wel eens een redelijker alternatief kan blijken te zijn dan de uitgesproken PVV van Wilders. Het is straks, met TON en ook de VVD, druk op de rechterflank.

De keiharde lijn van Wilders en zijn PVV tegen „de islamisering van Nederland” is duidelijk onder de aandacht gebracht. Maar of de PVV meer dan een one-issuepartij is en zich nu echt kan ontwikkelen tot een evenwichtige speler in de politieke arena, moet nog blijken. Zal de kiezer straks zien dat de PVV in het parlement meer heeft gedaan dan alleen maar het aanslaan van een harde toon?

In ieder geval lijkt er na de publicatie van zijn film Fitna voor Geert Wilders en de Partij voor de Vrijheid een nieuwe fase in het nog korte bestaan aangebroken. Zowel in het land als in de Tweede Kamer.

Film Wilders

Pagina 3

Politieke reacties

Moslimjongeren

File op internet

Fitna in detail

Pagina 7

Commentaar

Religieus pamflet

Persstemmen

nrc.nl/wilders

Link naar ‘Fitna’

Discussie over de film

Het laatste nieuws

    • Herman Staal
    • Joost Oranje