De dichter is even een tukje aan het doen

Remco Campert: Nieuwe herinneringen & Tijd duurt één mens lang. Een filmportret van Remco Campert. Zoem, 1 cd + 1 dvd. Luisterduur ca. 48 min. Speelduur ca. 38 min. € 19,–

Remco Campert: Nieuwe herinneringen & Tijd duurt één mens lang. Een filmportret van Remco Campert. Zoem, 1 cd + 1 dvd. Luisterduur ca. 48 min. Speelduur ca. 38 min. € 19,–

Remco Campert: Dagboek van een poes. 70 min. Zoem, € 14,90

Enkele beweringen over poëzie, voorgelezen door de dichter zelf: ‘Van mooie poëzie heb ik nooit zo erg gehouden/ tenzij je niet merkte dat ze mooi was’; ‘Wil je me verlaten, poëzie/ om halfvier in de middag’ of ‘Eindelijk is de poëzie vrij/ niemand leest haar meer’. Het is een mooi idee om deze woorden door de dichter zelf te laten uitspreken; om Remco Campert zijn bundel Nieuwe herinneringen integraal te laten voorlezen. Je krijgt er bovendien nog een filmportret bij cadeau ook. Het is eigenlijk de ideale manier om van een luisterboek iets bijzonders te maken: de poëzie van een monument als Campert in woord en beeld.

Je zou alleen wensen dat het eerder was gebeurd, en dat we Camperts hoogtijdagen van bijvoorbeeld Dit gebeurde overal op cd hadden – want zowel cd als dvd presenteren duidelijk een dichter in zijn nadagen en doen Campert niet helemaal recht. De twee minuten film die van hem op de Poëzie in Carré-dvd te zien zijn, geven een veel treffender beeld. Daar wordt een onderkoelde, geestige, beheerste dichter gepresenteerd die het publiek aan een touwtje heeft.

Campert is nooit terughoudend geweest in het verwijzen, hanteerde graag en vaak bekende beelden, en deed dat met ironie. Maar die ironie lijkt nu vrijwel afwezig wanneer Campert soms amechtig hijgend voorleest en het gemis is dan groter dan wanneer je de gedichten zelf van papier leest. De liefde gaat wat stroef, het lichaam doet het niet meer als vroeger, de vergeefsheid begint zich wel erg op te dringen en dat allemaal in zeer vertrouwde taal die nergens schuurt, wringt of verrast. Nieuwe herinneringen wekt geen moment de indruk dat de dichter zichzelf heeft willen uitdagen. Zijn monotone voorleesstijl werkt, ondanks de fraaie stem, niet meer op het gemoed.

Dan is Tijd duurt één mens lang, het filmportret, eigenlijk interessanter. Het hemeltergend trage tempo werkt hier beter – de jazz van Benjamin Herman is een stuk braver dan wat Corrie van Binsbergen drie jaar geleden met Campert opnam, maar je krijgt begrip voor de stem achter Nieuwe herinneringen. Het is een kalm portret: de dichter doet een tukje. De dichter zet zijn schoenen naast zijn bed. De dichter met zijn poes, vermoedelijk het exemplaar wiens dagboek vorig jaar zo’n onverwachte bestseller werd – het wordt door Campert nu op milde toon voorgelezen. De dichter peinst ook over zijn vaderschap, en die gedachten geven weinig reden tot tevredenheid. Hij realiseert zich ten volle dat hij als vader exact dezelfde fouten heeft gemaakt als zijn ouders. En dan krijgen regels als ‘wat heb ik toch gedaan/ met mijn leven’ alsnog meer lading.

    • Toef Jaeger