Nederland heeft inhaalrace nodig na defensief gestuntel

Oostenrijk 3 Nederland 4

Ruststand 3-1. 6. Ivanschitz 1-0, 18. Prödl 2-0, 35. Prödl 3-0, 37. Huntelaar 3-1, 67. Heitinga 3-2, 82. Vennegoor of Hesselink 3-3, 86. Huntelaar 3-4. Scheidsrechter: Hansson (Zwe). Toeschouwers: 40.500.

Dat verdedigen niet tot de favoriete bezigheden behoort van Nederlandse internationals, was bekend. De aversie tegen dit onderdeel van het spel moet echter niet leiden tot een foutenfestival waardoor de tegenstander de overwinning op een presenteerblaadje krijgt aangereikt. Dit gebeurde Oranje gisteravond bijna tegen Oostenrijk. Na 35 minuten keek het Nederlands elftal in Wenen als gevolg van persoonlijke blunders tegen een 3-0 achterstand aan. Er was een niet eerder vertoonde inhaalrace voor nodig om Oranje alsnog aan de overwinning te helpen: 3-4.

Zo bleef het team van bondscoach Marco van Basten verbazen in de oefencampagne voor het EK van deze zomer in Zwitserland en Oostenrijk. De 3-0 overwinning op Kroatië in februari mocht een positieve verrassing worden genoemd. Het defensieve gestuntel in de eerste helft tegen Oostenrijk tartte elke beschrijving. Een afstraffing in het Ernst Happel Stadion bleef uit omdat het gastland van het EK in de tweede helft instortte en eveneens de defensieve blunders opstapelde. Op het EK zullen Italië, Frankrijk en Roemenië, de tegenstanders van Oranje in de groepsfase, zo’n correctie ongetwijfeld niet toestaan.

Ondanks de zege werd het een demasqué voor doelman Henk Timmer en verdediger Joris Mathijsen. Bij de eerste treffer van de Oostenrijkers vertolkte Johnny Heitinga ook een negatieve rol. Bij de verre pass vanaf de flank gaf hij Andreas Ivanschitz te veel ruimte. Vervolgens liet de aanwinst van Atlético Madrid zich kinderlijk eenvoudig uitspelen en glipte het schot van Ivanschitz door de handen van Timmer. Later maakte verdediger Sebastian Prödl twee doelpunten met het hoofd, uit een corner. Beide keren tastten zijn bewaker Mathijsen en de struikelende Timmer mis.

Mathijsen mocht in de rust gaan douchen, Timmer bleef onder de lat. Het ging Van Basten te ver om zijn derde doelman, die naast de onmisbare Edwin van der Sar en Maarten Stekelenburg meemoet naar het EK, te slachtofferen voor een internationaal onervaren keeper als Piet Velthuizen. Maar Timmer was er rijp voor. Met gebogen hoofd realiseerde hij zich achteraf zijn falen. „Voor een keeper was dit geen leuke wedstrijd”, zei de Feyenoorder met gevoel voor understatement. „Er ging ook veel mis in de onderlinge communicatie. Gelukkig was het eind goed, al goed.”

Ook Mathijsen besefte dat Oranje ontsnapte aan een blamage. „Het was een opeenstapeling van fouten. Bij het eerste doelpunt werd Heitinga vrij simpel uitgespeeld. Vervolgens mag Prödl niet twee keer zo makkelijk kunnen inkoppen. Ik ging ten onder in een geduw en getrek van een paar grote kerels die de Oostenrijkers bij de corners naar voren stuurden.” De centrale verdediger van HSV verwacht dat de kritiek op zijn spel nog zal toenemen, ook al omdat zijn vervanger Wilfred Bouma goed inviel. „Maar daar moet je mee om kunnen gaan. Anders kun je beter niet uitkomen voor het meest besproken elftal van Nederland. Ik heb nu drie weken vrij en tijd om hard te trainen op de dingen die ik vandaag fout deed. Ik zal de volgende keer scherper aan de wedstrijd moeten beginnen.”

De speaker riep voor de aanvang van het duel tegen de 40.500 toeschouwers ‘Jetzt geht’s Los’. Dat gold voor Oranje pas in de tweede helft. In de rust mocht behalve Mathijsen ook Demy de Zeeuw gaan douchen. Clarence Seedorf ging op de linkerflank spelen. Wesley Sneijder deed het op de plek van De Zeeuw veel beter. Sneijder is weliswaar geen controlerende speler, maar kon in de opbouw nuttig werk verrichten. Van Basten had kunnen weten dat De Zeeuw al weken deelt in de malaise bij AZ. Tegen de zwakke Oostenrijkers, die veel balverlies leden, was de omzetting van Sneijder een goede ingreep. Het is de vraag of dat tegen sterkere tegenstanders ook kan. „Als Demy zo blijft spelen vind ik Sneijder op die plaats geen slechte optie”, speelde Van Basten toch met die gedachte.

Zo werd het nog een nuttige avond, want Van Basten zag net als in Split dat hij goed zit met Klaas Jan Huntelaar als tweede spits achter Ruud van Nistelrooy en met Jan Vennegoor Hesselink in de rol van pinchhitter. Huntelaar zorgde in de 37ste minuut voor wat hoop door een corner van Sneijder in te koppen (3-1). Dat was het begin van de revival. Bij de tweede Nederlandse treffer, na rust, trapte Prödl woest over de bal, waardoor Heitinga zijn fout uit de eerste helft kon goedmaken. Vennegoor maakte de gelijkmaker na doorkoppen van Huntelaar en een voorzet van Ryan Babel. Bij de winnende goal was het precies andersom en scoorde Huntelaar.

De goedgeluimde bondscoach Van Basten maakte achteraf wat grappen over de bizarre vertoning. „We hebben wel eens veel slechter gespeeld”, zei hij op de vraag of dit het dieptepunt was geweest in zijn periode als bondscoach. Het geluk lachte Van Basten weer toe, als nooit tevoren.