Laarbruch is bijna een gewoon dorp

Poolse en andere Oost-Europese arbeidsmigranten vinden een tijdelijk thuis op een oude basis van de Britse luchtmacht in Duitsland. „Volgend jaar wil ik naar Amsterdam.”

Interieur van een woning in Laarbruch en een recreatieplek op het terrein van de voormalige Britse luchtmachtbasis. Foto’s Florèn van Olden Laarbrucht Duitsland 18-3-2008 700 voornamelijk polen wonen op voormalig Engelse legerbasis Laarbrucht. Zij gaan vanuit hieruit elke ochtend naar hun werk dat zij verkrijgen via uitzendbureau otto. Volgens tests van de uitzendorganistatie werken de krachten van Otto ruim 30 % harder dan andere uitzendkrachten. Otto bied voor 50 euro per week deze huisvesting. Foto Floren van Olden Migratie gastarbeid polen legerbasis huisvesting arbeidsmigratie Olden, Floren van

Vrszula Szymanek (45) wrijft vergenoegd in haar handen en wijst naar de ingepakte tas die al op de gang staat. „Ik ga morgen op vakantie naar Polen”, glimlacht ze. Szymanek en haar man werken al zeven jaar in Nederland. Zij is kantinemedewerkster, hij heftruckchauffeur. Ze willen het liefst dat hun drie volwassen kinderen ook naar Nederland komen. „Mijn oudste is verpleegster”, vertelt Szymanek, „maar die kan hier met inpakken in een week verdienen wat ze in een maand in Polen verdient.”

Szymanek woont nu drie jaar op de voormalige Britse luchtmachtbasis Laarbruch, net over de Duitse grens bij Venray. Daar heeft uitzendbureau OTTO Workforce de onderkomens van de Britse militairen verbouwd voor de huisvesting van hun buitenlandse werknemers. Het ligt een beetje afgelegen, maar algemeen directeur Frank van Gool (42) noemt Laarbruch „een prachtige oplossing” voor de huisvestingsproblemen van arbeidsmigranten.

Jaarlijks werken in Nederland 97.000 Oost-Europeanen, bijna driekwart van hen is Pools. Volgens premier Balkenende heeft Nederland Poolse werknemers op dit moment „gewoon nodig” (zie artikel hiernaast). Maar werkgevers en lagere overheden hebben grote moeite de Oost-Europese arbeidsmigranten te huisvesten. Minister Donner (Sociale Zaken, CDA) waarschuwde onlangs dat de huisvestingsproblemen arbeidsmigranten ervan kunnen weerhouden naar Nederland te komen.

Het is bijna een gewoon dorp, Laarbruch. Voor de twee-onder-een-kapwoningen staan auto’s voor de deur. Er hangen lakens uit de ramen en de bewoners hebben plantenbakken op de stoep gezet. Even verderop staan grotere wooncomplexen, de voormalig kazernes, waar zestig mensen wonen in eenpersoonskamers. OTTO Workforce huurt de woningen van Luchthaven Weeze, de eigenaar van het 620 hectare grote terrein. OTTO huisvest er nu zevenhonderd werknemers; eind dit jaar zullen dat er duizend zijn.

Osuch Zkigmiez (25) woont in een gezinswoning op Laarbruch en is net aan zijn avondmaaltijd begonnen. Hij woont er sinds oktober samen met zijn vriendin. Het leven in Laarbuch is saai, zegt hij. „We wonen hier mooi, maar ik durf in het weekend niet uit te gaan. Ik wil geen risico’s nemen. Een vriend van mij is laatst in een gevecht beland en is toen door de directie naar Polen teruggestuurd.”

Het hoofd van de parkmanagers, Adam Kucharuk, bevestigt dat er streng toezicht is om ongeregeldheden te voorkomen. „Als er iets gebeurt wat niet door de beugel kan, ondernemen we meteen actie.”

Bij OTTO Workforce lopen de zaken goed, met een jaaromzet van 100 miljoen euro in het verschiet. Al acht jaar werkt het uitzendbureau met Oost-Europese werknemers, die ze werven in hun kantoren in Polen, Tsjechië en Slowakije. Momenteel heeft het bedrijf drieduizend buitenlandse krachten gehuisvest op 21 woonlocaties. Laarbruch is daar de grootste van.

Het uitzendbureau heeft „een paar miljoen” geïnvesteerd in Laarbruch. De vervallen woningen waren al jaren niet meer bewoond en zijn opgeknapt. In het centrum van het dorp zijn sociale voorzieningen gebouwd. Na het werk en in het weekeinde kunnen de werknemers elkaar ontmoeten en ontspannen in het buurtgebouw, waar een bar en een fitnesscentrum zijn gebouwd. De zaalvoetbalhal van het complex is ook nog bruikbaar, net als de bioscoop.

Het liefst ziet Van Gool ook dit soort wooncomplexen met sociale voorzieningen in Nederland. „Wij denken dat Nederland het beloofde land is voor Polen”, zegt Van Gool, „maar ze gaan veel liever naar Engeland, Ierland of Scandinavië. Om Polen hier te houden, moeten we goede huisvesting bieden.”

In het buurtcentrum van Laarbruch zit de Slowaak Daniel Bednar (25) achter een computer. Hij werkt voor OTTO in het magazijn van Blokker. Zijn plan: drie jaar in Nederland werken, dan met geld terug naar Slowakije. Hoe vindt hij Laarbruch? Bednar haalt zijn schouders op en zucht. „Er is hier niet zoveel te doen. Volgend jaar wil ik naar Amsterdam.”

CBS-medewerker schrijft over Oost-Europese arbeidsmigranten via nrc.nl/europa