‘Ik bereik meer dan een politicus’

Musici en kinderen uit vluchtelingenkampen speelden gisteren samen in Amman de Symfonie voor Iedereen van componist Twaalfhoven. „Zo raken we aan elkaar verbonden.”

Palestijnse kinderen tijdens een repetitie. Foto Adam Sèbire Merlijn Twaalfhoven maakt muziek met vluchtelingen Sèbire, Adam

De kinderen werden als instrumenten ingezet. Door ze te laten zingen of fluisteren, op flesjes of blikjes te laten slaan, of op een blokfluit te laten blazen dirigeerde de Nederlandse componist Merlijn Twaalfhoven de gespannen orkestleden door de muziek heen. En telkens nadat ze een bijdrage hadden geleverd, verscheen op de gezichten een opgeluchte glimlach.

Voor kinderen uit Palestijnse vluchtelingenkampen is optreden met een professioneel orkest normaal ondenkbaar. Maar gisteravond gingen in de Jordaanse hoofdstad Amman toch zeventig kinderen uit deze kampen het podium op. En in het publiek zaten ouders en familieleden die evenmin hadden verwacht ooit naar een klassiek concert te gaan.

Onder leiding van Twaalfhoven (32) werd met het Amman Symphony Orchestra en het Nationaal Conservatorium Twaalfhovens Symfonie voor Iedereen opgevoerd. Geen kinderconcert met kindermuziek, maar een modern klassiek stuk met Arabische invloeden.

Door professionele westerse en Arabische muzikanten samen met kinderen uit vluchtelingenkampen op te laten treden, wilde Twaalfhoven de welgestelde wereld en de minder bevoorrechte nader tot elkaar brengen. „Als we zo’n ervaring met elkaar delen, dan delen we een stukje van ons leven en raken we aan elkaar verbonden”, legt hij uit.

Met het initiatief wil Twaalfhoven op een originele manier aandacht vragen voor de vele vluchtelingen die nog altijd in armoede leven. „Palestijnen worden te vaak geassocieerd met Hamas. Met dit project kan ik misschien een ander beeld tonen.” Volgens de componist kan hij qua beeldvorming meer bereiken dan een politicus of een econoom. „Met muziek kun je ver gaan, je hoeft niet bang te zijn voor regels of grenzen. Lef mag – daarvoor zal niemand in de gevangenis belanden.”

Toch is zijn project op punten tegengewerkt. De samenwerking met de Jordaanse partners was niet goed. „De organisatie ging bij alles op de rem staan”, zegt Twaalfhoven. „En bij de generale repetitie kwam de helft van het orkest niet eens opdagen.” Dat was niet de eerste tegenslag en hij heeft zelfs overwogen het concert te annuleren. Bijvoorbeeld toen enkele weken voor het optreden op de dag van het concert ineens nóg een optreden was ingepland waardoor zijn concert pas om negen uur zou beginnen. En toen het concert slechts als bijzinnetje in het programmaboekje terechtkwam – het publiek werd uitgenodigd na het eerste concert te blijven voor de muziek van de Nederlander.

Over de redenen hiervoor kan Twaalfhoven alleen speculeren. Het kan zijn dat zijn muziek er te experimenteel wordt gevonden. Maar misschien is de reden politiek: een podium geven aan Palestijnen in een land waar deze bevolkingsgroep groter is dan de Jordaniërs, is controversieel. Maar: „Uiteindelijk doe ik het toch niet voor de organisatie, maar voor de kinderen, voor de muzikanten, en voor het publiek.”

En in hun ogen was het concert een succes, de zaal was vol en in Amman is dat bij klassieke muziek zelden het geval. Bovendien werd er genoten en meegezongen. En na afloop kwam één van de ouders vertellen dat ze in de symfonie het verhaal van haar thuisland Palestina had gehoord. „Het was de mooiste ervaring van mijn leven.”

In mei spelen musici uit Jordanië en Syrië Twaalfhovens Symfonie Arabica in Nederland. www.arabica.nu