Het grote, lange zwijgen

The Banishment (Izgnanie)

Regie: Andrej Zvjagintsev. Met: Konstantin Lavronenko, Aleksander Balujev, Maksim Sjibajev, Maria Bonnevie.

The Return (2003), de debuutfilm van Andrej Zvjagintsev, was een van de meest geprezen Russische films van de afgelopen jaren. Zijn film over een verdwenen vader en twee zoons riep tal van interpretaties op, maar Zvjagintsev citeerde alleen maar Tolstoi, die op de vraag waar Anna Karenina over ging had geantwoord: dan moet ik het boek nog een keer schrijven.

Nu heeft Zvjagintsev een tweede film gemaakt, die misschien een tipje van de sluier oplicht van zijn debuut. The Banishment (Izgnanie) is gebaseerd op de autobiografische roman The Laughing Matter van William Saroyan uit 1953 waarin hij zijn eigen huwelijk op bittere wijze onder de loep legt. Konstantin Lavronenko, die voor de rol een Gouden Palm in Cannes kreeg, is net als in The Return weer een kwijnende vader (Alex), van een zoon en een dochter ditmaal en van het kind dat zijn vrouw Vera nog in haar schoot draagt. Of niet. Of toch wel.

Ze zijn ergens in een naamloze uithoek van Rusland neergestreken, op de vlucht, want Alex en zijn broer Mark bewegen zich in een wetteloos schermergebied. Hier wordt tot in de meest dodelijke details een psychologische oorlog uitgevochten tussen Man en Vrouw. Hij is onbereikbaar. Zij straft hem met een misverstand dat niet meer terug te draaien is.

Zvjagintsev is een filmer-schilder, die het gras laat dansen in zijn beelden van celluloid. Op metaforisch gebied speelt hij dit keer echter hoog spel: terwijl Vera een abortus ondergaat, puzzelen de kinderen Leonardo da Vinci’s Annunciatie in elkaar.

The Banishment is een film die lijdende mannen op de voorgrond zet en de vrouwen aan wie zij lijden als ledenpoppen op de achtergrond. Die onbalans is uiteindelijk onbevredigend.