Een lichte depressie bij Greenwich

Wie na een weekje sneeuwstorm zijn droefgeestigheid nog verder heeft zien toenemen, wacht goed nieuws: van zaterdag op zondag gaat de klok een uur vooruit en blijft het langer licht tijdens het wakende bestaan. Maar heeft zomertijd wel nut?

De economische discussie rond zomertijd is in wezen een vermomde politieke discussie. En zoals wel vaker wordt de economische wetenschap in dit opzicht makkelijk misbruikt. Er gaan aannames in en er komen cijfers uit. En hoezeer de economen zelf ook roepen dat het ramingen zijn, met bandbreedtes en zoal, in het debat gaan die nuances als eerste verloren.

Zomertijd is ingevoerd om energie te besparen. Die besparing heeft een nogal ingewikkelde relatie met de welvaart. Geld dat niet aan energie wordt besteed, kan aan iets anders worden uitgegeven. Maar het ligt er vervolgens aan of datgene dat ervan wordt gekocht in eigen land zorgt voor een toegevoegde waarde. Een Koreaanse tv doet dat niet of nauwelijks, een extra etentje in de stad wel. Een teruglopende vraag naar verlichting zorgt in landen die een netto-importeur zijn van energie vermoedelijk wel voor een economische impuls, maar voor netto-exporteurs van energie niet.

Maar bespaart zomertijd wel energie? Twee recente onderzoeken, in de Amerikaanse staat Indiana waar de zomertijd in een groot deel pas laat werd ingevoerd, en rond de Olympische Spelen in Sydney waar de zomertijd werd verlengd, trekken de energiebesparing hevig in twijfel. Misschien dat er minder verlichting wordt gebruikt, maar de airco blijft langer aan en mensen plegen als de avond langer duurt meer energie verslindende activiteiten te ondernemen.

In energie-importerend Japan daarentegen werd drie jaar geleden door het Dai-Ichi Life Research Institute becijferd dat de invoering van zomertijd zou zorgen voor een extra economische groei van 0,2 procent. Daar tegenover staat dan weer dat de overschakeling van zomer- naar wintertijd en andersom geldverslindend is, en door alle verstoorde bioritmes niet best voor de arbeidsproductiviteit.

De jury beraadslaagt, zoals dat heet, kennelijk nog over het economische effect van de zomertijd. Nu vinden puristen sowieso dat we zelfs in de wintertijd in de zomertijd leven. We vallen geografisch eigenlijk onder de Greenwichmeridiaan en zouden dus de klok al een uur achteruit, op Britse tijd, moeten hebben staan. In de echte zomertijd lopen we straks dus twee uur voor op wat geografisch recht in de leer is. Terug naar Greenwich dan maar? De enige Depressie die dan met zekerheid kan worden voorspeld, is persoonlijk.

Maarten Schinkel

    • Maarten Schinkel