De ouderdom kruipt op, maar het verlangen blijft

Empties (Vratne Lahve) Regie: Jan Sverak. Met: Zdenek Sverak, Daniela Kolárova. scene uit de film The Banishment (2007) Oorspronkelijke titel: Izgnanie FOTO: Contact Film

Empties (Vratne Lahve)

Regie: Jan Sverak. Met: Zdenek Sverak, Daniela Kolárova.

Empties (Vratne Lahve) is een amusante, lichtvoetige, ironische komedie over ouder worden – en bam! Dan zijn daar ineens de dreigende, onrustige klanken uit de tiende, onvoltooide symfonie van Gustav Mahler. Dat is meer dan een eerbetoon van de Tsjechische regisseur Jan Sverak aan zijn beroemde landgenoot (Mahler werd geboren in Bohemen). De muziek legt ook bloot dat Empties heimelijk een ernstige film is over de Liefde en de Dood.

Empties is het derde deel van een losse trilogie, die Sverak maakte met zijn vader, Zdenek Sverak, die het scenario schreef en ook de hoofdrol speelt. Eerder maakten ze Elementary School (1992), over de jeugd, en het met een Oscar bekroonde Kolya (1996), over volwassenworden. Nu behandelt Sverak-senior, in zijn derde licht-autobiografische scenario, de ouderdom. Hij speelt de leraar Josef die niet meer overweg kan met zijn leerlingen – boven het hoofd van lastige jongens pleegt hij een vieze spons uit te knijpen. Hij geeft er de brui aan, maar de hele dag thuis zitten bij zijn vrouw kan hij ook niet. Na een mislukte carrière als fietskoerier, vindt hij werk achter het loket in een supermarkt, waar hij lege flessen inneemt; een werkkring die veel kansen biedt om met de vrouwelijke clièntele te flirten.

In Tsjechië was deze film het grootste kassucces uit de filmgeschiedenis, maar vermoedelijk gaat er iets van de brille van het scenario verloren door de ondertiteling. Niettemin blijft dit een warme en charmante film. Sverak senior pakt de kijker in, zonder per se te willen behagen. Eigenlijk is Josef een tamelijk grote egoïst, die slechts langzaam – en dan slechts met mate – beseft hoezeer hij steunt op zijn echtgenote (Daniela Kolárova).

De film moet het hebben van kleine scènes en kleine grappen, maar eindigt in een grootse, ook visueel prachtige, finale die toch natuurlijk aansluit bij de bedrieglijke bescheidenheid van Empties.

    • Peter de Bruijn