Broeikasgas uit rijstveld is te verminderen

De hoeveelheid methaan die vrijkomt in de natte rijstbouw wordt waarschijnlijk mede bepaald door de soort micro-organismen die rond de wortels van de rijstplanten leven. De ongewenste methaanuitstoot in de rijstbouw is daarom misschien te verminderen door de samenstelling van de microbenflora in de bodem te beïnvloeden.

Die conclusie valt te trekken uit een artikel dat Duitse en Nederlandse onderzoekers deze week publiceren in het tijdschrift Global Change Biology. Methaan (CH4) is na CO2 het belangrijkste broeikasgas en de mens heeft een groot aandeel in de jaarlijkse methaanuitstoot. Wereldwijd wordt veel in het werk gesteld om de methaanproductie te verminderen.

Veel methaan komt vrij bij mijnbouw en industrie, maar ook in de landbouw. Herkauwers produceren methaan en ook de natte rijstbouw brengt veel van het ongewenste gas in de lucht. In dat laatste geval wordt het methaan gevormd door micro-organismen die leven van de organische producten die de wortels van de rijstplant afgeven aan de bodem. Het methaan raakt voor een groot deel via de plantenstengels in de atmosfeer.

Het Duits-Nederlandse team kweekte in een kas acht verschillende rijstvarianten op grond uit de Italiaanse Po-vlakte en grond uit de uiterwaarden van de Waal (bij Ewijk).

Na twee maanden was er niet heel veel verschil in groei op de twee grondsoorten, maar lag de methaanuitstoot uit Italiaanse bodem wel een factor tien hoger. Nader onderzoek leerde dat zich rond de wortels van de rijstplanten in Waalgrond een heel andere gemeenschap aan micro-organismen had gevestigd dan in Po-bodem.

Onderzoeker Paul Bodelier van het ecologisch instituut NIOO in Nieuwersluis bewaart ruime afstand tot ecologisch ingrijpen. Hij ziet zelf als voornaamste conclusie dat een verklaring is gevonden voor de tot dusver slecht begrepen regionale en lokale verschillen in methaanuitstoot in de natte rijstbouw. Inmiddels staat wel vast dat bij herhaald, dus langdurig gebruik van Ewijkse grond voor natte rijstbouw een verschuiving van de microbengemeenschap in de richting van de Italiaanse samenstelling optreedt.

En er zijn meer middelen om de methaanuitstoot in de rijstbouw te verlagen, zegt Bodelier. Men kan de rijstvelden een paar maanden per jaar droogleggen. Een andere mogelijkheid is het bevorderen van de groei van methaan-afbrekende micro-organismen.