Slappe knieën en rechte ruggen

Het Amerikaanse Network Solutions waar Geert Wilders gastvrijheid geniet, heeft in afwachting van wat een nader onderzoek zal opleveren, de website van de politicus/cineast voorlopig gesloten. In de huisregels van het internetbedrijf staat dat geen medewerking wordt verleend aan de verspreiding van ‘aanstootgevend materiaal, van welke aard dan ook’. We weten dus nog niet of de directie een voorvertoning van Fitna zal worden gegund. Wel dat hij boos is op Solutions. Ze geven daar wel ruimte aan de boodschappen van Hezbollah. Desnoods zal Wilders op de Dam gaan staan om zelf dvd’s uit te delen. Gebeurt dat, dan voorspel ik een volksoploop, groter dan de demonstratie van afgelopen weekeinde waarin Nederland kleur bekende.

Beter zou het misschien nog zijn, een helikopter te huren en een paar duizend dvd’s boven Amsterdam uit te strooien. Of boven Mekka. Maar ik denk dat dit niet mag. Ik wil alleen zeggen dat wie in deze tijd vrij zijn mening wil uiten, welke dan ook, daarbij altijd de digitale techniek als bondgenoot heeft. Daar heb je geen officieel, wettelijk vastgelegd recht meer voor nodig. Juist het protest is de beste propaganda. Als er geen fanatici waren geweest die de nu fameuze Deense spotprenten van de profeet Mohammed hadden verscheurd, Deense vlaggen verbrand, enz., had er geen haan meer naar gekraaid. Zo gaat het ook deze keer. Nog vóór er een meter is vertoond, is de maker al onsterfelijk geworden en straks vermenigvuldigt de film zichzelf.

De vraag is of daarmee ook het gestelde doel wordt bereikt. Voorzover we het hebben begrepen wil Wilders aantonen dat de Koran een fascistisch boek is. Deze voormelding zorgde in Nederland voor een burgeroorlog met woorden, die past in onze traditie: Hoekse en Kabeljauwse twisten, Arminius en Gomarus, Patriotten en Prinsgezinden, en nu de Rechte Ruggen tegen de Slappe Knieën. Vandaag roept in de Volkskrant minister van Staat, Hans van den Broek, het kabinet op een rechtszaak tegen Wilders aan te spannen. Ik ken de minister als een moedig man. Hij wil de gewelddadige gevolgen die de vertoning onherroepelijk heeft, voorkomen. Dat klinkt niet onredelijk. We betalen met mensenlevens en miljarden voor de verheffing van het Afghaanse volk. Na de première van Fitna worden we eruit gejaagd.

Tenzij natuurlijk bij de moslims door het kijken naar de film het licht van de vrede en democratie zal doorbreken. Daar is geen kans op. In de Volkskrant van vandaag staat een bewonderenswaardig redelijke bijdrage van Tofik Bibi, moslim en Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Hij ontkent niet dat er een islamistisch terrorisme is, hij begrijpt het onbehagen van veel Nederlanders over de permanente aanwezigheid van een moslimminderheid, maar hij verzet zich tegen het grove en onrechtvaardige oordeel dat Wilders velt over wat die denkt dat een collectief is. „Voor mij”, schrijft Bibi, „is de radicale islam een minstens zo grote bedreiging als voor Wilders. Als vrije moslim heb ik bondgenoten nodig, geen vijanden”.

De International Herald Tribune, ook van vandaag, publiceert op de opiniepagina vier bijdragen. Peter van Ham van het Instituut Clingendael roept op tot een Europees pal staan voor de vrijheid van meningsuiting; in twee artikelen van moslimkant wordt gepleit voor een dialoog en wordt de film als een provocatie beschouwd. Tenslotte vraagt Christopher Wolf aandacht voor het feit dat internet hoe langer hoe meer een faciliteit wordt die het de liefhebbers zo gemakkelijk mogelijk maakt hun haat te luchten; een open riool, zoals mijn Belgische collega Piet Piryns het noemt. Alle schrijvers hebben gelijk, en allemaal maken ze reclame voor Fitna.

Het maandenlange getamtam van Wilders heeft nog een averechts resultaat. Moslimfanatici in het Midden-Oosten en omgeving zijn erdoor in staat van hoogste paraatheid gebracht. De eerste Nederlandse vlaggen zijn verbrand, de ambassade in Beiroet heeft voor alle zekerheid de driekleur neergehaald, en het wachten is nu op de vertoning, dat wil zeggen, het signaal om definitief tot de aanval over te gaan. Ik doe nog een voorspelling: die zal met de geestdriftigste haat worden uitgevoerd en de effecten zullen voor Nederlanders in de moslimwereld nog lang merkbaar zijn.

En nu de belangrijkste vraag. Zal er één moslim zijn die door het zien van de film zal worden aufgeklärt, zal hij de wijsheid van Voltaire begrijpen, het heil van de Verlichting zien? Ik ben bang van niet. Voorzover we het nu kunnen overzien, is Fitna een soort waarschuwingskreet van een profeet, met de consequenties van een belangrijke politieke daad. Gewelddadige gevolgen die de schijn wekken dat het gelijk van de profeet wordt bevestigd, terwijl in werkelijkheid de op zichzelf onloochenbare tegenstellingen alleen maar escaleren.

Vrijheid van meningsuiting of niet, de nieuwe digitale beschaving maakt een vertoning onvermijdelijk. Wat mij in het geheel tegenstaat is dat de maker, die zichzelf heeft uitgeroepen tot de kampioen van de Rechte Ruggen, tot de zwaarst bewaakte Nederlanders hoort, en dat hij na zijn revolutionaire daad misschien nog zwaarder zal worden bewaakt.

Reageren kan op nrc.nl/hofland. Reacties worden openbaar na beoordeling door de redactie.