Raketgranaten beschermen oogst en Spelen

De Chinese overheid zet de landbouwmethode om regen te maken in voor een droge openingsceremonie van de Olympische Spelen. Deskundigen hebben twijfels. „Een buitje kan juist goed zijn tegen smog.”

Wanneer boer Xiao Weijun in de lente niet op zijn appelboomgaard werkt, is hij te vinden in ‘de geurige heuvels’ ten westen van Peking, sinds jaar en dag een trekpleister voor dagjesmensen en buitenlandse toeristen. Hij is lid van een korps van 45.000 vrijwilligers dat door de overheid wordt ingezet om in de landbouwgebieden van China regen te maken. Met de Olympische Spelen in zicht hebben de ‘regenmakers’ in de bossen extra werk.

„Er zijn hier veel boomgaarden”, zegt Xiao. „De fruitboeren telen kersen en appels. We hebben veel last van droogte, afgewisseld met hagelbuien. Door het te laten regenen voorkomen we dat onze oogst mislukt. Voor de Olympische Spelen hebben we er nog een taak bij gekregen: zorgen dat het droog blijft tijdens de openingsceremonie. Het zou het mooiste zijn als de regen tijdens de Spelen alleen ’s nachts valt.”

Aan de rand van het dorp ligt langs een weg omhoog een kleine, ommuurde militaire basis. In de hangars staat mobiel afweergeschut dat door Xiao en zijn dorpsgenoten in stelling wordt gebracht op aanwijzing van militaire weerdeskundigen in de heuvels. Ze schieten raketgranaten met zilveriodine en droog ijs de wolken in, om die te laten uitregenen.

Geheel in overeenstemming met de Chinese allesomvattende controlezucht willen de organisatoren van de Olympische Spelen er vijf maanden voor aanvang alles aan doen om ervoor te zorgen dat het grillige weer van augustus geen spelbreker zal zijn. China heeft al meer dan 25 miljard euro uitgegeven om de infrastructuur van Peking te vernieuwen, en spendeert nog eens 65 miljoen euro om de weergoden te controleren.

„Vroeger luidden de boeren de klokken van het dorp en baden tot de goden om regen”, vertelt boer Xiao. Hun hoop op regen zit nu in een doosje zo groot als een pakje sigaretten, dat is gevuld met chemicaliën en droog ijs dat in de raketgranaten wordt geladen. „Als we ze hebben afgeschoten regent het daarna altijd. In het begin geloofden de mensen in het dorp niet dat we regen konden maken maar nu is het voor iedereen heel gewoon”, zegt Xiao, die als ‘regenmaker’ van mei tot en met september 100 euro per maand verdient. In ‘de geurige heuvels’ klagen de lokale bewoners wel over de geluidsoverlast van het geschut. „Er zijn al veel ramen gesneuveld en vervangen door dikker glas”, zegt Xiao.

Peking heeft drie gordels voor regenpreventie: in Mongolië, in de provincie Hebei en in Peking. De hoofdstad beschikt over een weersatelliet, 22 vaste lanceerinrichtingen, dertig stuks mobiel afweergeschut en een onbekend aantal vliegtuigen. In de directe omgeving van de olympische locaties worden 164 weerstations neergezet. „De satelliet verschaft ons informatie over de weersverwachtingen. De informatie wordt doorgestuurd naar alle weerstations en als het nodig is wordt er opdracht gegeven om regen te maken”, zegt Zhang Qiang, directeur van het overkoepelend weerinstituut vanuit haar kantoor in Peking.

Volgens lokale meteorologen is het weer in de maand augustus het minst voorspelbaar. Uit statistieken van de afgelopen dertig jaar blijkt dat de kans op regen op 8 augustus 2008 vijftig procent is. „In tegenstelling tot Athene en Sydney heeft Peking een ingewikkeld klimaat”, zegt Zhang. „In die steden zijn de zomers altijd droog, maar in Peking valt bijna de helft van de regen van het hele jaar in de maand augustus.” Volgens haar is er geen garantie dat het het maken van regen op de gewenste momenten zal werken, al is tussen 2000 en 2005 in China maar liefst 210 miljard kubieke meter kunstmatige regen gemaakt.

Buitenlandse deskundigen zetten vraagtekens bij de methode. „Ik denk dat de kans dat regen op de juiste momenten wordt voorkomen niet zo groot is”, zegt de Nederlander Sjaak Slanina, die als milieudeskundige is verbonden aan de universiteit van Peking. „Zware regenwolken kun je niet kapot schieten. Wolken maken kan niet en je kunt ze ook niet met grote precisie laten regenen.”

Slanina maakt zich meer zorgen over de luchtvervuiling. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft al aangekondigd evenementen uit stellen in het geval van zware smog. Peking, een stad met 17 miljoen inwoners, zal tijdens de Spelen meer dan 1,5 miljoen auto’s van de weg halen, fabrieken in en rondom Peking sluiten en een bouwstop afkondigen. Of dat genoeg is hangt af van de weersomstandigheden. In augustus lopen de temperaturen overdag op van dertig tot veertig graden en is de luchtvochtigheid zeer hoog. „De Chinese weermakers moeten bedenken dat een regenbuitje juist heel goed kan zijn om het fijnstof uit de lucht te halen, natuurlijk vooral voor de buitensporten”, zegt Sjaak Slanina.

Voor boer Xiao Weijun ligt het allemaal een stuk simpeler. Hij is trots op zijn werk als regenmaker in ‘de geurige heuvels’. „De hele wereld kijkt naar ons omdat wij het op acht augustus in Peking droog moeten houden.”