In Tsjaad gaat het om hulp

Als Kamerleden met de EU-missie wil bijdragen aan duurzame vrede, hebben zij de VN-resolutie niet gelezen. Het gaat om humanitaire hulp, niet om vrede, zegt Dick Leurdijk.

De Tweede Kamer stemt morgen over de uitzending van een verkenningseenheid van 60 militairen naar Tsjaad als onderdeel van een vredesmissie van de Europese Unie. Blijkens persverslagen over de eerdere hoorzitting vroegen diverse leden meer waarborgen van de regering voordat ze met de uitzending zouden instemmen. Zo wilden ze zekerheid dat het gaat om een missie die duurzame vrede in het gebied dichterbij brengt.

De vraag rijst hoeveel Kamerleden de moeite hadden genomen de tekst van resolutie 1778 te lezen, waarin de VN-Veiligheidsraad het mandaat van de missie heeft vastgelegd. Met de opmerking over het dichterbij brengen van duurzame vrede in het gebied gingen de Kamerleden volledig voorbij aan de beoogde opzet van de missie, zoals vastgelegd in de resolutie. Het gaat hier om een missie met een robuust peacekeeping-mandaat en een nadrukkelijk humanitair karakter. Daarmee past de missie in het rijtje UNIFIL II in Zuid-Libanon (2006) en UNAMID in Darfur (2007). Met de aanvaarding van resolutie 1778 op 25 september jl. stemde de Veiligheidsraad in met de oprichting van een ‘multidimensionale presentie, bedoeld om bij te dragen tot het scheppen van de veiligheidscondities voor een vrijwillige, veilige en duurzame terugkeer van vluchtelingen en ontheemden door bij te dragen tot de bescherming van bedreigde burgers, door het faciliteren van de humanitaire hulpverlening in Oost-Tsjaad en het noordoosten van de Centraal Afrikaanse Republiek en door het scheppen van de gunstige condities voor de wederopbouw en economische en sociale ontwikkeling van die gebieden’. Daarmee is het doel van de missie humanitair bepaald. De resolutie spreekt zich verder helemaal niet uit over het dichterbij brengen van duurzame vrede, anders dan in een oproep (in paragraaf 16) aan de politieke leiders in beide landen om hun inspanningen voor een ‘nationale dialoog’ voort te zetten.

De beoogde ‘multinationale presentie’ bestaat uit twee componenten: een politiemissie van de VN van maximaal 300 man met een klassiek peacekeeping-mandaat, gericht op de bescherming van de burgerbevolking en het verlenen van bijstand in de sfeer van mensenrechten en de opbouw van een rechtsstaat, en een missie van de Europese Unie. De Veiligheidsraad stemde in met de ontplooiing van de EU-missie, voor een periode van een jaar, ter ondersteuning van de politiemissie van de VN. Bovendien stemde hij in met het gebruik van geweld door de EU-missie bij de uitvoering van een aantal functies: (1) om bij te dragen tot de bescherming van bedreigde burgers; (2) om de humanitaire hulpverlening en de bewegingsvrijheid van humanitair personeel mogelijk te maken door bij te dragen tot de verbetering van de veiligheid; ; en (3) door bij te dragen tot de bescherming van personeel, installaties en uitrusting van de VN en de bewegingsvrijheid van de VN-staf te verzekeren.

De conclusie kan niet anders zijn dat indien Kamerleden alleen willen instemmen met een missie die duurzame vrede in het gebied dichterbij brengt, zij voorbijgaan zowel aan het humanitaire karakter van de missie, als aan de humanitaire noodsituatie in het gebied. Aldus zou ons land ook de bedreigde burgerbevolking aan haar lot overlaten – zoals dat tot dusver ook gebeurt in Darfur.

Dick Leurdijk is verbonden aan Instituut Clingendael.