‘De Tibetanen moeten nu met één stem spreken’

De Tibetaanse regering in ballingschap tracht in het Noord-Indiase Dharamsala de diaspora achter de Dalai Lama te verenigen. Maar de jongerenorganisatie is zijn zachte aanpak zat.

Gyavi Dolma (43) heeft haar vaderland Tibet nooit gezien. Ze is opgegroeid in Darjeeling, in het oosten van India, waar haar ouders voor haar geboorte naar toe waren gevlucht. Ze is vicevoorzitter van het Tibetaanse parlement in ballingschap, en heeft net een toespraak gehouden op een bijeenkomst waar Indiase politici en andere vooraanstaande personen hun solidariteit hebben betuigd met de Tibetaanse strijd voor autonomie. Alle sprekers eisten beëindiging van het Chinese geweld in Tibet, en vroegen om onafhankelijk internationaal onderzoek naar de gebeurtenissen van de afgelopen weken in Tibet.

Plaats van handeling is het Noord-Indiase plaatsje McLeod Ganj, vlakbij Dharamsala, waar de Dalai Lamai in 1959 naar toe vluchtte en waar de Tibetaanse regering in ballingschap zetelt. Gyavi Dolma is uitgeput, zegt ze. „Ik had een totale black out. Dit was de slechtste toespraak die ik ooit heb gehouden”, zegt ze. Tranen wellen op in haar ogen. „Het spijt me”, zegt ze. „Ik heb de hele nacht geen oog dicht gedaan”.

Ze legt uit dat ze tot laat in de avond heeft ingepraat op de leiders van het Tibetan Youth Congress (TYC) om zich aan te sluiten bij de oproep van de Tibetaanse regering om de rijen te sluiten in deze moeelijke tijd voor het Tibetaanse volk. Anders dan de Dalai Lama en de Tibetaanse regering streven de activisten van het TYC naar volledige onafhankelijkheid van Tibet. En ook in afwijking van het standpunt van de Dalai Lama willen de jongeren een boycot van de Olympische Spelen in Peking.

Tranen rollen over haar wangen. „Ik heb ook in het bestuur van het TYC gezeten en ik begrijp hun standpunt over onafhankelijkheid heel goed. Maar nu moeten we met één stem spreken. Het lijden van ons volk moet stoppen, daar moeten we ons nu op concentreren”, zegt ze. „Ik ben bang dat we hen niet hebben overtuigd.”

In McLeod Ganj en omgeving wonen zo’n 15.000 Tibetanen. Overal in het stadje zijn posters opgehangen met gedetailleerde afbeeldingen van verminkte lijken. Slachtoffers van bruut Chinees geweld, is de boodschap. Groepen Tibetaanse monniken, burgers en westerse toeristen trekken door de nauwe straatjes, terwijl ze Tibetaanse vlaggetjes met zich meedragen. Aan de muren zijn steunbetuigingen opgeplakt. ‘Tibet, we love you. Good luck, we are with you’, heeft een toerist op een geel stukje stof geschreven.

Vervolg Dharamsala: pagina 4

’ Tibetaanse jongeren zijn bereid ‘alles op te offeren’

Vervolg Dharamasala van pagina 4

Intussen adverteren reiswinkels voor trektochten door de bergen en moeten de bestuurders van de vele vakantiebusjes halsbrekende manoeuvres uithalen om elkaar te passeren op de nauwe bergweggetjes naar het centrum.

Tot gisteravond, zegt viceparlementsvoorzitter Gyavi Dolma, hebben we de dood van 140 Tibetanen bevestigd gekregen. Meer dan duizend mensen zijn gewond geraakt. ,,Maar het meest verontrustend zijn de berichten over verdwijningen. Steeds meer mensen verdwijnen zomaar en niemand weet wat er met hen gebeurt. Daarom is het zo belangrijk dat de internationale media toegang krijgen tot Tibet en dat er vanuit het buitenland medische hulp kan worden geboden.”

Maar vanuit de Tibetaanse hoofdstad Lhasa zijn eerder deze maand ook berichten gekomen over aanvallen van Tibetanen op Chinese inwoners en over plunderingen en brandstichting. ,,Als ons volk betrokken is bij gewelddadigheden, is dat verkeerd. Dan verliezen we ons moreel gezag”, reageert Gyavi Dolma. ,,Daarom zeggen we ook: laat er internationaal onderzoek komen naar wat er is gebeurd. Laat de waarheid naar buiten komen. Maar die kan niet naar buiten komen want China houdt Tibet afgegrendeld.”

Om een uur of drie ’s middag bevestigt voorzitter Tsewang Rigzin (37) van het Tibetan Youth Congress het angstige vermoeden van viceparlementsvoorzitter Dolma: zijn organisatie sluit zich niet aan bij de solidariteitsbeweging voor Tibet. Rigzin, een Amerikaans staatsburger, geeft deze middag het startsein voor een internationale fakkelloop. Die is bedoeld als protest tegen de Olympische Spelen in Peking.

Rigzin en zijn medebestuursleden zitten op het terras van het TYC-kantoor. Op tafel staat een portret van de Dalai Lama. Een kleine honderd aanhangers hebben zich geposteerd op een zanderige helling tegenover het gebouw. ,,We vragen alle mensen in de wereld hun stem te verheffen om vrijheid voor het vredelievende volk van Tibet te verwezenlijken en ons te helpen onze verloren gegane onafhankelijkheid te herstellen”, zegt Rigzin. „Onafhankelijkheid!”, schreeuwen de omstanders als de alternatieve fakkel wordt aangestoken. En: „Stop het moorden”, „Stop de Genocide.”

Na afloop legt Rigzin op een persconferentie uit dat de fakkelloop al lang voor de uitbarsting van het geweld in Tibet, eerder deze maand, was gepland. Hij wil niet spreken van een scheuring in de Tibetaanse gemeenschap, maar ,,het is wel duidelijk we met Zijne Heiligheid van mening verschillen over onze doelen en methoden”.

De Dalai Lama propagandeert De Derde Weg, ook aangeduid als Het Pad van het Midden. Die formule houdt in: absolute geweldloosheid en acceptatie van een autonome status voor Tibet – en dus geen onafhankelijkheid van China. Het reageren met geweld op de Chinese onderdrukking in Tibet komt voor de Tibetanen neer op zelfmoord, onderstreepte de Dalai Lama anderhalve week geleden.

Rigzin zegt niet te kunnen voorspellen wat er gaat gebeuren nu zijn ‘jongeren’, opgegroeid in de diaspora, in deze cruciale tijd openlijk afwijken van het middenpad. ,,Het is het ultieme verlangen van het volk van Tibet om volledig onafhankelijk te zijn. Al sinds zijn oprichting (in de jaren zeventig) ondersteunt het Tibetan Youth Congress dat verlangen”, zegt Rigzin. ,,We zijn bereid alles op te offeren wat nodig is voor onze strijd. Ik kan alleen maar zeggen: tot op heden is onze strijd volstrekt geweldloos geweest. Wat de dag van morgen ons brengt weet ik niet.”

De 54-jarige Dawa Tsering, net als Dolma lid van het Tibetaanse parlement in ballingschap, schudt zijn hoofd. Inderdaad een verdrietige dag, zegt hij over het afhaken van de jongerenorganisatie. Hij is oud-burgemeester van Dharamsala en een van de oprichters van de Volksbeweging van het Pad van het Midden. ,,Ik weet niet precies hoe groot de aanhang van het TYC is”, zegt hij. „Maar ik zie wel veel verwarring bij jongeren. Sommigen dragen het portret van de Dalai Lama bij zich, maar roepen ook leuzen voor een onafhankelijk Tibet. Ik begijp het wel: mensen zijn gefrustreerd, ze willen iets doen, en dan is het aantrekkelijk om acties te voeren. Maar er is geen alternatief voor de middenweg. We moeten ons meer inspannen om die boodschap over te brengen”.