BP gaat Shell achterna in Rusland

De Britse energiemaatschappij BP zal wellicht niet aan de Russische politieke vloek kunnen ontsnappen. Hoewel BP vorig jaar de zeggenschap over het grote aardgasveld Kovytka moest afstaan aan het Russische staatsbedrijf Gazprom, heeft het concern tot nu toe de bedrieglijke wateren van de Russische politiek behendiger bevaren dan zijn concurrenten Shell en Exxon. Maar daarin kon wel eens verandering zijn gekomen.

Vorige week kreeg het hoofdkantoor van BP’s Russische joint venture TNK-BP te maken met een inval van de Russische geheime dienst. Vervolgens werd een van zijn werknemers gearresteerd op beschuldiging van industriële spionage. Nu lijkt de hoogste functionaris van de Russische milieupolitie, Oleg Mitvol, BP de duimschroeven aan te draaien – net zoals hij dat bij Shell deed, voordat de staat tussenbeide kwam en de zeggenschap over het olie- en gasveld Sakhalin naar zich toetrok.

Deze voortekenen voorspellen weinig goeds, maar zijn tegelijkertijd – zoals zo vaak in Rusland – dubbelzinnig. De verkiezing van een nieuwe president kan tot interne spanningen in het landsbestuur hebben geleid. BP zou daarvan tijdelijk het slachtoffer kunnen zijn. Maar het zou ook wel eens kunnen gaan om de drie Russische oligarchen, die eigenaar zijn van BP’s partner TNK.

Zelfs als dat laatste niet het geval is en het toch BP’s bezittingen zijn die op de korrel worden genomen, is niet duidelijk wat de Russische overheid daarbij precies voor ogen staat. Het voornaamste doelwit hoeven niet de olie- en gasvelden te zijn. Het zou ook kunnen gaan om het bereiken van een gunstiger regeling voor Kovytka. En zelfs als het de bedoeling zou zijn om uiteindelijk van BP af te komen, zou de regering nog kunnen aarzelen bij het vooruitzicht om een bezit te naasten dat door medeaandeelhouder en oligarch Viktor Vekselberg wordt geschat op een waarde van 60 miljard dollar.

Niettemin komt dit gesteggel BP uiterst ongelegen. Zijn olie- en gasvoorraden in de Noordzee raken uitgeput. Net als alle andere private energiemaatschappijen kan BP die voorraden niet aanvullen zonder vrienden in de olierijke landen. Het concern heeft veel geld gezet op zijn oligarchenvennoten in Rusland. Bijna een kwart van de huidige olieproductie van BP komt daar vandaan, wat neerkomt op 8 procent van de winst over 2007. Een grote tegenslag in Rusland zou een zware klap zijn voor de vooruitzichten van het concern.

Cyrus Sanati