Muzikaal medium Rosemary Brown

Actrice Mieke Komp als Rosemary Brown Foto Merlin Daleman Nederland, Tilburg, 20-03-08 Mieke Klomp alias Mrs. Brown. © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

„Gisteren sprak ik Beethoven, zo heet het boekje waarin het medium Rosemary Brown haar lot beschrijft. Ik ben het gaan lezen voor deze voorstelling. Brown komt daarin op mij over als een hele gewone vrouw, een Engelse, die in de buurt van Londen woonde. Normaal, huisvrouwachtig, zonder poespas of divagedrag. En ook niet een zweverige mystica.”

Actrice Mieke Klomp speelt de titelrol in de voorstelling Mrs. Brown, bedacht en geregisseerd door de Tilburgse muzikant Jacq Palinckx. De hoofdpersoon heeft echt bestaan: Rosemary Brown (1916-2001) was een Engelse dame die naar eigen zeggen bezocht werd door een hele stoet overleden componisten. Brahms, Bach, Schubert, Beethoven, Debussy: allemaal wisten ze haar te vinden. Brown fungeerde als medium: via haar konden de componisten nog wat ‘postume’ werken aan de wereld doorgeven. Schubert fluisterde haar een grote pianosonate in en twaalf liederen, Beethoven een Tiende en een Elfde symfonie.

Mevrouw Brown zelf was naar verluidt muzikaal nauwelijks onderlegd. De muziek die ze van hogerhand doorkreeg, ging het niveau van haar eigen pianospel ver te boven. Experts hebben de ‘authenticiteit’ van haar werken soms bevestigd, dan weer betwist, maar niemand heeft haar in elk geval ooit op fraude kunnen betrappen.

Klomp: „Ik heb een filmpje van Rosemary Brown gezien, in een documentaire. Ik vond haar heel overtuigend overkomen. Ze vertelt zo vanzelfsprekend en zelfverzekerd. Dat is moeilijk te acteren. Ik weet ook niet of het allemaal echt klopt, het is een wonderlijk gebeuren. Maar juist de natuurlijke manier waarop ze het allemaal vertelt, brengt je aan het twijfelen.

„Franz Liszt is de componist die het meest bij haar is‘doorgekomen’. In de voorstelling wordt hij vertolkt door een danser. We spelen pianospelletjes, muziekspelletjes: ik sla wat tonen aan, en Liszt moet dan iets voor elkaar krijgen met die tonen. Het is ontstaan uit een combinatie van de voorbeelden die Brown in het boekje beschrijft, de tekst van Palinckx, en hoe wij daar al repeterende ons eigen verhaal van hebben gemaakt. Allemaal in de geest van hoe zij het besproken heeft.

„We hebben tijdens de voorbereidingen ook twee keer werk-bezoek gehad van een medium. Ik denk wel dat zulke mensen iets sterk intuïtiefs ontwikkeld hebben; maar blijf het tegelijkertijd moeilijk vinden om te geloven dat ze echt allerlei mensen en beroemdheden zien staan in de woonkamer. Zij stimuleerden me wel om heel naturel en niet te zweverig te acteren, en Rosemary Brown een ‘gewoon’ iemand te laten zijn.

„Ik vind haar ergens ook wel een eenzame vrouw. Als ik het allemaal zo zie, hoor en lees, zijn er momenten waarop ik denk: misschien heeft ze het wel helemaal in haar eentje verzonnen. Die eenzaamheid kun je ook wel terugzien in mijn spel. Dan zit ze daar maar, met een kopje thee.”

Mrs. Brown door theatergezelschap Drieons. Tekst, samenstelling, regie: JacqPalinckx, muziek: Palinckx, Liszt en Rosemary Brown. Met Mieke Klomp, Hendrik Lebon (dans), Jacqueline Hamelink (cello) en Yvonne van de Pol (viool). 11, 12/4 Theater De NWE Vorst, Tilburg, tournee t/m 7/6. Info: www.drieons.nl.

    • Jochem Valkenburg