Een beetje sneeuw en het land staat stil

Ruim 130 ongelukken, 888 kilometer file, ten minste tien miljoen euro schade voor de economie. Een beetje sneeuw en Nederland staat stil. Hoe kan dat?

Echt noodweer was het niet, vannacht en vanmorgen vroeg. Toch kwam Nederland knarsend tot stilstand. „Winterse buien”, zegt woordvoerder Cees Molenaars van het KNMI. „Sneeuw, natte sneeuw, hagel en af en toe een klap onweer.” Niets vergeleken bij de vijf tot tien centimeter sneeuwval van 8 februari 2007, toen het KNMI een weeralarm afkondigde. Hoeveel centimeter sneeuw er afgelopen nacht viel, is niet eens te zeggen. „Dat was erg lokaal. En de sneeuw bleef niet echt liggen.”

Het verkeer liep vanmorgen vroeg helemaal vast. Al vóór zes uur gebeurden de eerste ongelukken met vrachtwagens. Om half negen stond er 888 kilometer file, de een na drukste ochtendspits ooit. Van en naar Rotterdam reden enige tijd geen treinen, volgens ProRail wegens „het extreme weer en wisselstoringen”.

Volgens Mark van der Vusse van het Verkeerscentrum Nederland was het echter een combinatie van factoren die de stilstand op de wegen veroorzaakte. Behalve gladheid en sneeuw was dat ook het gedrag van de automobilist. Die reageerde op zichzelf goed op het weer door meer afstand te houden en langzamer te rijden. „Daarmee voorkom je ongevallen, maar het veroorzaakt ook meer files.”

Daar kwam bij, en dat heeft Van der Vusse verrast, dat een aantal spitsstroken ongebruikt bleef. Ze waren open, er was gestrooid, maar automobilisten kozen ervoor er niet overheen te rijden. „Daardoor werd de sneeuw niet weggereden. Je kunt pas sneeuw bestrijden als je zout, sneeuw én wielen hebt.” Van der Vusse kan dit rijgedrag niet verklaren.

„De automobilist weet niet meer hoe hij met sneeuw moet omgaan”, zegt automobilist Willem Bruggeman, adviseur in watermanagement. Hij is om zes uur van huis gegaan in Lelystad, op weg naar Oostvoorne, waar hij om negen uur moest zijn. Om half tien is hij maar even uitgestapt bij een Shellstation, vijf kilometer voor Rotterdam. „Sneeuw komt de laatste jaren nauwelijks meer voor. Men schrikt, gaat ineens op de rem staan. Nergens voor nodig.”

Vervolg Verkeer: pagina 3

KNMI: weeralarm niet nodig

Vervolg Verkeer van pagina 1

Volgens woordvoerder Arnoud Broekhuis van de ANWB is het grote aantal auto’s op de Nederlandse wegen het grootste probleem. „Er hoeft maar iets te gebeuren of het loopt vast.” Daarbij was de ochtendspits op de eerste werkdag na Pasen extra druk. „Dat is altijd zo na feestdagen.”

Om zeven uur stond er al 200 kilometer file, twee keer zoveel als normaal. De filelengte nam nog toe tot 888 kilometer rond half negen. De ANWB gaf vanmorgen het advies niet in de auto te stappen. Had de organisatie dat niet beter al gisteravond kunnen doen? „Dat vinden wij altijd lastig”, zegt Broekhuis. „Er was gewaarschuwd voor sneeuw en gladheid, maar wij hadden niet gedacht dat dat het verkeer zo lang zou beïnvloeden.”

Ook het KNMI zag gisteren of vanmorgen geen aanleiding voor een weeralarm. „We hadden al het hele weekend met dit weer te maken. Het heeft de samenleving niet overvallen”, zegt woordvoerder Molenaars. „Je kunt anticiperen wat je wilt, maar wat helpt het als mensen er toch voor kiezen met de auto naar het werk te gaan.”

Accountmanager Ernesto Grevinga, die van Vlissingen naar Amsterdam moest voor een afspraak, had geen keus. Hij zat om vijf uur in de auto. „Zo vroeg rijden er nog geen treinen.” Vier uur later rijdt hij weer de andere kant op. „Ik ben omgedraaid, ik ga naar mijn kantoor in Schiedam.” Ook Grevinga geeft niet het weer, maar het aantal auto’s de schuld. „Het zal je verbazen hoeveel mensen er om vijf uur ’s ochtends al in de auto zitten.”

De totale schade voor de economie is nog niet bekend, maar die voor het goederenvervoer bedraagt al meer dan 10 miljoen euro, schatten verladersorganisatie EVO en Transport en Logistiek Nederland.

Om 12.24 uur berichtte Rijkswaterstaat: de ochtendspits is voorbij.