Celebs op hun gemak

galerie

Heroes, van Steve Schapiro.

Galerie Wouter van Leeuwen, Amsterdam. T/m 12 april. ***

De Amerikaanse fotograaf Steve Schapiro (1936) bracht de Kerst ooit door bij de familie Kennedy, hij speelde kaart met Barbra Streisand (en liet haar winnen) en Monopoly met Muhammad Ali. En dat is te zien in zijn werk, waarvan Galerie Wouter van Leeuwen in Amsterdam nu ruim dertig exemplaren toont.

Onder de titel Heroes exposeert de galerie beroemdheden uit de jaren 60 en 70, dicht op de huid gefotografeerd. Schapiro trok weken op met schrijver James Baldwin om een reportage te maken. In diep zwart-wit, soms met een grove korrel, portretteerde hij ook mensen als Truman Capote, Ray Charles, Martin Luther King jr. en Andy Warhol.

Schapiro leerde hen intiem kennen en sloot vriendschappen zo blijkt. Aanvankelijk selecteerde de galerie Streisand wegens ruimtegebrek bijvoorbeeld niet. Maar op nadrukkelijk verzoek van de fotograaf kreeg zijn lieveling toch een plekje. Helemaal achterin hangt ze nu, in een stuntelige ballerinapose, de benen hoekig naar achteren geknakt. Naast een nogal kitscherig portret, waarop ze rookt in bad. Ze is vanachter gefotografeerd. Haar gezicht reflecteert in een ronde scheerspiegel.

Nee, dan zijn die van de nog jonge bokser Muhammad Ali (Cassius Clay) spannender. Hij lijkt zich volkomen op zijn gemak te voelen bij Schapiro. Op de bank zit een olijke Ali op een kinderlijke manier apetrots te wezen. Mét ontbloot bovenlijf, dat wel, en de armen omhoog om zijn spieren te laten rollen. Die dubbelheid is ook te zien als Ali – in pak – de straat op gaat. Als hij wordt omringd door kinderen, spant hij stoer zijn armen en graaien zij naar zijn spierballen.

In veel beelden blijft zichtbaar dat de sterren Schapiro welbewust tot hun domein toelieten. Niet voor niets zijn de beste foto’s die waarop we de beroemdheden in een onbewaakt ogenblik te zien krijgen. Zodra de regie wegvalt zien we kunstenaar Andy Warhol lachen – veel indrukwekkender dan wanneer hij zich theatraal onder een luchtkussen posteert of een harige hond aan de oksels omhoog trekt. En wanneer de Afro-Amerikaanse schrijver James Baldwin poseert voor een ijswinkel met boven de deur de tekst ‘colored entrance only’ wordt het beeld aangrijpender doordat schuin achter hem, vanuit het naastgelegen pand, een blanke man stiekem tussen de luxaflex door gluurt.