Meer dan slapen

Beddenfabrikant Auping heeft het miljoenste exemplaar verkocht van de Auronde, het houten bed van industrieel ontwerper Frans de la Haye. „Het is misschien wel het best verkochte bed ter wereld.”

Ter gelegenheid van de 35ste verjaardag van het Auronde bed liet fabrikant Auping slaapkamers fotograferen met het bed erin Foto’s Auping Auping

Ongeveer 1,5 miljoen Nederlanders slapen dagelijks in een Auronde, het bed dat Frans de la Haye 35 jaar geleden ontwierp voor de Deventer beddenfabrikant Auping. Lachend vertelt de industrieel ontwerper wat dat betekent: „Een aanzienlijk deel van de bevolking is in mijn ontwerp geconcipieerd dan wel geboren.”

De Auronde is een designklassieker. Niet alleen gaf het bed de aanzet tot een vernieuwing van de slaapkamercultuur, het is met afstand ook het best verkochte bed van Nederland. Een paar weken geleden werd een echtpaar uit Lisse in een limousine door Deventer gereden, omdat zij de kopers waren van de miljoenste Auronde.

Toch scheelde het weinig of De la Haye’s ontwerp zou op de tekentafel een stille dood zijn gestorven. Begin jaren zeventig klopte Auping op aanraden van de Stichting Industriële Vormgeving bij De la Haye aan. Directeur Frans Savenije verlangde van de toen 28-jarige ontwerper een ledikant van staal en hout rond een metalen spiraalbodem. Geen bijzondere opdracht, herinnert De la Haye zich: „Gewoon een variant op wat toen gebruikelijk was: het zoveelste bed van spaanplaat afgewerkt met een hardplastic laag. Om de drie jaar vernieuwde Auping zo het programma.”

Maar voor zo’n ijskoud wegwerpproduct voelde de ontwerper niets. „Het waren de jaren van de oliecrisis en de Club van Rome. Onder ontwerpers laaide een discussie op over de relevantie van ons beroep. Ik wilde een duurzaam bed maken.”

De la Haye, die tot dan vooral stalen zitmeubelen voor de institutionele markt had ontworpen, tekende een bed zoals hij het zelf wilde hebben. Een stevig bed van verlijmd 18-laags beukenhout, zodat het niet na één keer demonteren uit elkaar zou vallen. Een bed ook met ronde vormen, aanhaakbare tafeltjes en gelakt in felle kleuren. Want, zegt De la Haye, „een afwijkend ontwerp trekt in een volle winkel 50 procent van de aandacht.”

Zijn ontwerp viel niet alleen op door de uitgesproken kleuren. De Auronde brak met een traditie: het was geen puur functioneel bed – meer een meubelstuk waarin de gebruiker ook zou kunnen lezen of televisiekijken. De la Haye: „In Nederland was de slaapkamer privédomein. Maar in een land als Mexico hebben ze een heel andere slaapcultuur. Als je daar voor het eerst bij iemand op bezoek komt, krijg je vaak de slaapkamer te zien. Die ziet er dan ook heel anders uit dan bij ons: een mooi gestoffeerd bed, met een televisie, een echte relaxkamer. Voor mij is het bed ook een heiligdom, de enige plek waar we totale gelukzaligheid en veiligheid kunnen ervaren. Dat vraagt om een ander vormgegeven bed.”

Auping-directeur Savenije bleek voor die argumenten destijds echter ongevoelig en keurde de ontwerpen van De la Haye af. Gelukkig, zegt de ontwerper, zag het hoofd van de productafdeling wel iets in zijn ideeën. Stiekem liet hij een aantal prototypes maken, bedoeld voor een meubelbeurs in Utrecht. Toen de directeur later zag dat deze bedden voor transport werden ingeladen, stond hij voor het blok: voor alternatieve ontwerpen ontbrak eenvoudigweg de tijd.

Alleen de aanhaakbare tafeltjes bij het bed liet de directeur nog uit de vrachtwagen halen. De la Haye: „Wat heb je nu aan tafeltjes zonder laden, mopperde hij. Ik antwoordde dat daar toch alleen troep in zou komen. Maar hij was niet te vermurwen.”

Zonder medeweten van de directeur nam het hoofd verkoop van de beddenfabrikant de tafeltjes in de achterbak van zijn auto mee naar de beurs. Vanuit de pantry in de Jaarbeurs liet hij ze aan geïnteresseerde klanten zien. De la Haye: „Toen Savenije daar achterkwam, bleken er al tachtig exemplaren te zijn besteld. Dat was de ommekeer, toen mocht het opeens wel.”

Het succes van Auronde houdt al 35 jaar aan. In de loop der tijd zijn allerlei noviteiten aan het ontwerp toegevoegd, van glijpoten tot verstelbare spiraalbodems, maar de basis is gelijk gebleven. En waarom zou je daar ook aan sleutelen, als er soms wel duizend exemplaren per week moeten worden geproduceerd om de vraag bij te kunnen houden?

De La Haye: „Het is misschien wel het best verkochte bed ter wereld. En het internationale succes begint nu pas te komen. In Duitsland, België en Scandinavië komt de vraag op gang. Het geheim? Een goed ontwerp is voor iedereen. Ik heb me als ontwerper altijd meer persfotograaf dan kunstfotograaf gevoeld. Dit bed is heel primair, een clean ontwerp dat in allerlei interieurs past, zowel klassiek als modern. En net als andere goede ontwerpen heeft het iets verleidelijks. Het is een bed ‘zu haben’, zoals de Duitsers zo mooi zeggen. Dat het ontwerp klopt, zie je in één oogopslag.”

    • Arjen Ribbens