kwesties@nrc.nl

Een recordaantal lezers gaf hun mening over de Nederlandse tuin. Sommigen illustreerden hun betoog met foto's. De afkeer van tegels, tuinhuisjes en schuttingen blijkt wijdverbreid. Mezen en mussen zijn meer dan welkom.
Illustratie Olivia Ettema Ettema, Olivia

Domineren

Als ik de kans krijg, kijk ik naar alle tuinprogramma's, maar meestal zit ik me alleen maar te ergeren. Er worden schuttingen gebouwd, tuinhuisjes, veel bestrating, tuinmeubels die de hele tuin domineren, met veel kussens die je bij regen ergens op moet zien te ruimen, complete buitenkeukens en zelfs douches. Tevens is er constant reclame.

Gelukkig heb je ook nog Gardernersworld elke vrijdag op BBC2. Daar zijn ze aan het planten, stekken ,snoeien, aan het tuinieren dus. Jammer dat er af en toe een show of wedstrijd is, waar ze in Engeland schijnbaar erg van houden.

In mijn tuin in het centrum van Apeldoorn, heb ik een lange, strakke vijver, gecombineerd met losse,natuurlijke beplanting. De afgelopen jaren heb ik steeds meer grassen in de tuin gezet en planten die bijen en vlinders aantrekken.

Mijn tip is om in een schaduwrijke hoek een aantal Helleborussen, gecombineerd met groenblijvende varens en krokussen te planten. Helleborussen blijven erg lang mooi.

Anita ten Wolde-Huernik

Dynamische tuin

Kijkend bij doe-het-zelf ketens en tuinsupermarkten krijg je de indruk dat zolderopruimingen (de tafeltjes en bistrostoeltjes met zinken emmers, lantaarntjes en heidebezems), exotische planten (die de winter niet overleven), complete namaak-rotan zithoeken met foulards en gigantische, kleurrijke serviezen dé tuintrend zijn.

Mijn tip: let op zon/schaduw, grondsoort, nattigheid/droogte, van je tuin en koop planten, struiken, bomen die daar passen en creëer in enkele jaren een ‘paradijsje’ door goed te snoeien, vaste planten na 1 jaar in vieren te splitsen, bollen te planten die daar jaren kunnen staan en zich vanzelf vermenigvuldigen. Schaf ook goed zittend en eenvoudig tuinmeubilair aan, ga zitten en observeer.

Kijk naar de vogels en de insecten. Kijk hoe bosanemonen in maart gaan bloeien. Bezie een zich ontrollend varenblad. Zie een graafwesp in je paadje gangetjes maken tussen je stenen. Let op de elfenbankjes op boomstronken in de herfst, de vliegenzwammen bij je berk, als je tenminste niet steeds staat te schoffelen en harken.

Joop de Wit

Weinig doen

Gestimuleerd door de stress van alledag is het de kunst om je tuin te zien als ‘tijdverstrijkzone’, daar waar je kunt afwachten wat er allemaal gebeurt: de kunst van het bijna niets doen. Het is boeiend om te zien hoe mijn tuinplan uit 1995 zich op het postzegelakkertje verder ontwikkelt, ook met alles wat vanzelf komt en weer verdwijnt. Hoe de combinatie van Kleinbladige Klimop, Muscari, Narcis, Vinca, Physostegia, Salie, Eupatorium, lage Miscanthus, Gierstgras, Sedum telephium en nog wat andere soorten zich tot een ‘plantengemeenschap’ ontwikkelt. Eéntje die het predicaat ‘geschikt voor kleine tuinen’ met glans doorstaat.

Leo Hulst

Huismussen

Tien jaar geleden besloten wij onze tuin te laten verwilderen. Afgezien van een beetje snoeien en woekerkruid verwijderen doen we er niets meer aan. We genieten van zo’n vijftig gezellig kwetterende huismussen die zich dagelijks tegoed doen aan het zaad dat ik in het voederhuis strooi. Een clubje spreeuwen brengt hier elk jaar vijf tot tien jongen groot. Ze bekvechten om de appels in de bakken aan de boomtakken en lachen schaterend als de stukken op de koppen vallen van onze twee zeer beledigde poezen die zich ‘verdekt’ hebben opgesteld. We zien een winterkoninkje, een roodborstje, een vinkenpaartje, pimpelmezen en koolmezen. Merels hippen door de slordige borders op zoek naar torren en wormen. ’s Avonds zien we egels rondscharrelen, en tijdens zomerse regenbuien nemen de padden een verfrissende douche in het gras.

Dat er af en toe een sperwer komt snaaien uit deze goedgevulde voorraadkast is niet meer dan natuurlijk.

Elly Vlutters

Boom weg

Wij kochten ons huis (gebouwd in 1961) tien jaar geleden. De berk in de achtertuin stond daar al veertig jaar, een vijftien meter hoog volwassen middelpunt. Onze tuin is, wars van alle heersende trends, een échte tuin. Met zonne- en schaduwborders, een grasveldje, een bescheiden terras met een simpele kunststof tuinset. Dode plantenresten blijven liggen tot het voorjaar. De tuin trekt alle ‘gewone’ soorten zangvogels en diverse amfibieën. Onze hoofdprijs en een complimentje van moeder natuur was een egel, die vorig jaar in een holletje onder een laag dode bladeren tussen de wortels van de berk overwinterde.

Onze buren doen al een tijdje mee met de Vinex-mode: stenen! Het mos ertussen gaan ze jaarlijks te lijf met krabbers en gif. Lekker zonnen op de lounge set tussen de Gamma schuttingen. Hoewel, helaas niet op alle uren van de zomerdag… „Kan die boom niet weg?” Juridisch gezien niet, buurvrouw. Die boom staat al meer dan 20 jaar meer dan 2 meter van uw erfgrens. Maar belangrijker nog; wij genieten ondanks de ‘rommel’ (lees; takken, zaadjes, bladval) het hele jaar van die boom. En met ons onze tuinplanten en vele dieren. Neen, die boom kan niet weg; die hoort bij een echte tuin!

Ruud Steggerda

Afhaaltuin

Mijn tuin is een geordende ‘wilde tuin’. Een stukje natuur van 6x10 meter.

Links en rechts staan taxusbomen, die samen in de zomer ons de nodige schaduw geven.

In het voorjaar strooit de taxus aan de linker kant, het stuifmeel uit de duizenden kleine bloemen, dat in de wind als rokende wolken de takken verlaat.

In het najaar is de andere taxus een waar eetfestijn voor de tientallen spreeuwen, die zich tegoed doen aan de rode bessen. Via ‘stepping-stones’ loop ik tussen de planten door.

In mijn kinderjaren, hadden mijn ouders hetzelfde type tuin. Alleen de bloemen veranderden, ten opzichte van nu. Toch mode? De lathyrus was favoriet. Was dit een Nederlandse tuin? Toen wel! De nestkastjes zaten vol jonge koolmezen en het goudhaantje verzamelde mos om een mandje te maken, dat aan een tak van de taxus kwam te hangen.

Hoe gaat het nu?

De ‘afhaaltuin’ heeft zijn intrede gedaan. Bomen en struiken worden verwijderd, stenen worden er voor in de plaats gelegd. Potten vol met zomerbloeiers worden, kant en klaar gekocht. De tuin is een “bijkeuken” geworden.

Niets voor mij. Mijn tuin is mijn inspiratie en daar geniet ik van de vele soorten vogels, vlinders, padden, insecten en bloemen.

Diny Hantelmann-Kottman