Disney van de Lage Landen

Het Vlaamse Studio 100, bekend van de kinderpop van K3 en Kabouter Plop, is een miljoenenbedrijf.

Studio 100-baas Gert Verhulst (rood overhemd) bij de première van ‘Hotel op stelten’, de film van hond Samson en zijn baas Gert Foto's Herman Engbers 8-3-2008 Zwolle (ov Nederland bij de bioscoop vind de premiere plats van "hotel op stelten" van "studio 100" Hoofdrolspeler en grote baas Gert Verhulst (rood overhemd) komt in een rode eend voorrijden, schiet vanwege de drukte naar binnen met de hond Samson en beantwoord binnen wat vragen van kinderen. foto Herman Engbers Engbers, Herman

Een man en zijn hond staan aan de basis van het Vlaamse entertainmentbedrijf Studio 100, dat is gespecialiseerd in jeugd- en familieamusement. Het zijn de pratende bobtail Samson en zijn baas Gert. Deze week ging de eerste speelfilm over het duo, Hotel op Stelten, in Nederland in première. En elke zondagochtend is het tweetal te zien op Zappelin, de kinderzender van de publieke omroep, op Nederland 3.

Gert Verhulst is mede-eigenaar van het bedrijf dat in 2007 een omzet had van 75 miljoen euro en 550 werknemers telde. Hij speelt al achttien jaar het personage Gert dat hij gekscherend „de Mickey Mouse van Studio 100” noemt. Ook de komende zomermaanden treedt de directeur zelf weer vijf weken op in Plopsaland. Dit pretpark, nabij de Belgische kustplaats De Panne, is gewijd aan de karakters die zijn geboren op de ontwerptafels van het entertainmentbedrijf.

„In het park doen we drie, vier shows van een half uur per dag, zeven dagen per week. Ik beschouw het als vakantie. Met de mannen van het orkest zitten we in een appartement. Het is een dolle boel en voor mij pure ontspanning”, zegt Verhulst in een studiocomplex op een bedrijventerrein in Schelle, nabij Antwerpen. De locatie herbergt kantoren, enorme tv-studio’s, kostuum- en decoropslag en een dans- en toneelschool om eigen talent op te leiden.

Dat voorbijgangers op straat de directeur van dit imperium nog steeds „Gertje, Gertje” naroepen, deert hem helemaal niet. Het is een compliment, zegt hij. „Het betekent dat ik nog bekend ben. Dat is uitzonderlijk in een tijd waarin er zoveel te zien is. Achttien jaar geleden waren er in België nog maar twee tv-zenders, nu is de versnippering enorm.” Als hij volgende week zou beginnen met Samson & Gert weet hij niet of hij een graantje van het succes zou meepikken dat hij nu heeft.

In zijn ruime kantoor staan drie tv-toestellen aan, zodat Verhulst een oogje kan houden op de negen tv-formats van zijn bedrijf die overdag op de Belgische en Nederlandse televisie te zien zijn. Dat varieert van Het Huis Anubis, de populaire dagelijkse jeugdsoap op Nickelodeon, tot kinderseries als Kabouter Plop, Piet Piraat, Mega Mindy en Wizzy & Woppy op Zappelin.

Begin volgend jaar opent Studio 100 het eerste pretpark in Nederland. Er komt een Indoor Plopsaland in Coevorden. Ook zijn er plannen om naast Ahoy in Rotterdam een volledig overdekt pretpark neer te zetten, dat is geënt op Plopsaland Indoor in Hasselt.

Op dit moment toert de kindermusical Pinokkio langs de Nederlandse theaters. Het is één van de tien musicals die Studio 100 de afgelopen negen jaar produceerde. Een van de hoofdrolspelers is Kristel Verbeke van K3, het trio dat al tien jaar kleuterpop maakt en in 2005 twaalf keer achtereen in een uitverkocht Ahoy optrad. K3 is ook onderdeel van Studio 100.

Het bedrijf levert dezer dagen een duizelingwekkend aantal nieuwe producties af en alle concepten zijn crossmediaal: de figuren duiken overal op: op tv en internet, in het theater en stripboeken en in de winkelschappen, als opdruk op kleding, broodtrommels of schoolspullen.

Wat is het geheim achter het succes? „Ze snappen het kunstje om voor kinderen iets te maken en ze zijn heel erg toegewijd”, zegt Gerard Baars, programmaleider televisie bij de TROS, de omroep die een groot aantal kinderprogramma’s van Studio 100 uitzendt. „In Nederland zijn er wel duizend mensen met dezelfde kwaliteiten als Ivo Niehe, maar alleen hem lukt het om 35 jaar aan de top mee te draaien omdat hij een enorme toewijding heeft. Dat hebben die jongens van Studio 100 ook. Ze controleren bijvoorbeeld al hun uitingen want anders verwatert het karakter. Dat hebben ze afgekeken van Disney waar de bazen willen weten met welke stem een karakter wordt nagesynchroniseerd.”

Toen Baars het programma Samson & Gert in 1996 naar Nederland haalde, waren Bassie & Adriaan de kinderidolen op tv. „Bassie staat nu nog steeds op vlonders in het circus, terwijl ze bij Studio 100 steeds nieuwe figuren en karakters bedachten en durfden te investeren in nieuwe projecten.”

Volgens Cathy Spierenburg, de voormalige netcoördinator van de kinder- en jeugdzenders van de publieke omroep, Zapp en Zappelin, horen de producties van Studio 100 tot de kijkcijferkanonnen als het om kindertelevisie gaat. „Studio 100 kiest er voor om kinderen lekker weg te laten dromen”, zegt ze. „De programma’s geven een vrolijke en onbezorgde kijk op de wereld en zijn gebaseerd op vaste rolmodellen die niet veranderen. Je waant je veilig en gaat terug naar de geborgenheid van de jaren vijftig. Dat is een mooie afwisseling met bijvoorbeeld het Jeugdjournaal.”

De producten van Studio 100 worden door critici vaak als braaf en oubollig bestempeld. In de jongerensoap Het huis Anubis wordt niet gevloekt en spaarzaam gezoend. Samson & Gert toon een wereld zoals die ook was in Swiebertje. „We maken wat we zelf willen zien”, zegt Verhulst. „En ik zie niet graag misère. Zelf kijk ik altijd naar films die goed aflopen. We willen kinderen een goed gevoel geven in een wereld waarin het lijkt alsof alles kommer en kwel is als je op de media afgaat. We krijgen het verwijt dat we geen realistisch beeld schetsen. Dat hoeft ook niet, want een wereld vol echtscheidingen, drugsverslaafden en criminaliteit geeft ook een vertekend beeld.”

De wereld van Samson & Gert weerspiegelt een deel van zijn karakter, zegt hij. „Ik ben heel nostalgisch. Ik denk dat we proberen een ideale wereld te scheppen waarin we zelf zouden willen wonen. Het grootste probleem uit Kabouter Plop is een aangebrande taart. Dat is toch geweldig!”

Televisie is een belangrijk podium om de karakters uit de stal van Studio 100 nationale bekendheid te geven, maar de inkomsten zijn marginaal (zie kader). „Televisie voor kinderen heeft een veel lager budget dan voor volwassenen. Het is in Nederland en België onmogelijk om er geld mee te verdienen. Winst zit in de andere exploitaties”, zegt Verhulst.

Samson & Gert bestaan achttien jaar, Kabouter Plop elf jaar en K3 tien jaar. Is het geen eindeloze herhaling van een kunstje? „Een decennium geleden zeiden we: over tien jaar doen we dit niet meer. Maar we gaan door zolang er mensen in de zaal zitten. Een deel van het succes is dat kinderen de échte Plop kunnen zien, want er is maar één Plop. Als iemand wil stoppen dan houdt zo’n project ook voor een deel op. Maar een groot deel is in de parken vereeuwigd in beton en polyester en in de getekende versies in strips. Dus de meeste figuren zullen voor de eeuwigheid verder leven. Maar als de injectie van een live show ontbreekt wordt het succes wel minder.”

De vergelijking met The Walt Disney Company, een van de grootste mediaconglomeraten ter wereld, valt wel vaker. Dat concern beheert ook pretparken, maakt films, musicals en tv-producties en brengt merchandising en strips op de markt. „Wij doen dat op een veel kleinere en lokale schaal”, zegt Verhulst. „De autobiografie van Michael Eisner (topman van Disney van 1984 tot 2006, red) is heel herkenbaar. Hij schrijft over problemen die wij ook tegenkomen. Als je snel groeit zorgt dat voor nieuwe structuren en allerlei rompslomp waardoor je dreigt te vergeten waar het om gaat. Maar als wij over één euro praten dan hebben zij het over miljoenen euro’s. Dat is wel een groot verschil hoor.”

Vorig jaar werd Fortis Private Equity mede- aandeelhouder met een belang van 33 procent en zorgde voor een kapitaalinjectie zodat er meer in het buitenland kon worden geïnvesteerd. In Duitsland werd Studio 100 Media geopend, een internationaal distributie- en productiebedrijf van kinder- en familieprogramma’s. Het verwierf onlangs de rechten van 20.000 halve uren klassieke kinder-tv: van Flipper tot Pippi Langkous. De verkoop van de eigen series noemt Verhulst „niet groots”. „Onze series zijn vaak te cultuurgebonden. Een kabouter is een wezen dat ze in Frankrijk nauwelijks kennen.”

Studio 100 werkt nu samen met de BBC aan de nieuwe kinderserie Big & Small, dat op de televisiebeurs in Cannes al aan een aantal landen is verkocht. Deze poppenshow voor de allerkleinsten komt eind dit najaar op de Engelse publieke zender. „De wijze waarop we dat produceren is de enige manier om internationaal groot te kunnen worden. We proberen uit andere landen de beste ingrediënten te halen’’, zegt Verhulst. „Inkopers van tv-zenders bieden eerder als er mensen aan meewerken die internationaal hun sporen hebben verdiend.”

De scenario’s zijn in de Verenigde Staten geschreven. De poppen worden gemaakt in Canada. „Het is heel opwindend om met absolute topmensen te werken. Je leert dat wat wij hier doen zo slecht nog niet is. Het verschil zit ’m vooral in de budgetten. Een aflevering van Big & Small kost net zoveel als vijftien afleveringen Kabouter Plop.”

Huis Annubis, dagelijks 18.50 uur Nickelodeon. Wizzy & Woppy,Bumba, Piet Piraat, De wereld van K3, Kabouter Plop, Samson & Gert en Mega Mindy zijn dagelijks te zien in de zendtijd van Zapp en Zappelin op Nederland 3. De musical Pinokkio tourt t/m 4 mei door Nederland. Speelfilm Hotel op Stelten is vanaf 19 maart te zien in de Nederlandse bioscopen

www.studio100.nl

    • Mirjam Keunen