Bijles geven? Gratis wonen

In ruil voor een woning doen Amsterdamse studenten vrijwilligerswerk in Slotervaart of Osdorp. Jacqueline Kuijpers

Studenten Corina (links) en Alinda begeleiden allochtone scholieren in buurthuis Osdorp. Foto Maurice Boyer Huiswerkbegeleiding door studenten Adinda(r) en Corina aan allochtone schoolkinderen in buurthuis Osdorp Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 080218 Boyer, Maurice

Twee nieuwsgierige bruine ogen onder een zwart hoofddoekje: dat is Rachida. Ze is 12 jaar, woont in Amsterdam Osdorp en zit in groep 8 van de El-Amien basisschool. Later wil ze modeontwerpster worden. Op weg naar haar droom gaat ze twee keer per week naar huiswerkbegeleiding in het buurthuis. “Ik heb hier heel veel steun gekregen en heel veel geleerd”, zegt ze. Als het met de mode niks wordt kan Rachida in ieder geval zo een cursus mediatraining gaan geven.

Rachida is één van de negen kinderen die zich twee keer per week vervoegen bij Adinda Boeren (21). Zij studeert aan de Vrije Universiteit en doet – met nog vijftien studenten – mee aan het project VoorUit. In ruil voor gratis huisvesting doen zij tien uur per week vrijwilligerswerk in de wijk waar ze wonen: Slotervaart of Osdorp. Afhankelijk van hun eigen interesse organiseren ze sportactiviteiten, kook- en muzieklessen, lezen ze kranten met allochtone vrouwen of geven computerles. Aan de activiteiten nemen zo’n 250 kinderen en volwassenen deel.

VoorUit is een initiatief van bureau W&S Transition- en Interimmanagement, met als partners de Vrije Universiteit en de woningbouwcorporaties Far West en Ymere. Voor W&S is het project een vorm van ‘duurzaam ondernemen’ met als doel de integratie te bevorderen. Directeur Karel Waagenaar heeft hiervoor zijn licht opgestoken bij immigratieland bij uitstek, Israël. Daar zetten studenten van de Ben Goerion Universiteit in Beersheba al meer dan dertig jaar hun deuren open voor minder bedeelde buurtgenoten in het ‘Open Apartments Programme’.

Yakov Ayash van de Ben Goerion Universiteit is aangetrokken als projectleider van VoorUit. “In Beersheba en Amsterdam is het probleem in wezen hetzelfde: het gaat erom kansen te creëren voor mensen in minder bevoordeelde posities. Studenten komen overwegend uit milieus waarin gelezen wordt, waarin ze de kans hebben gekregen een muziekinstrument leren bespelen, sport te beoefenen. Laat ze die ervaringen delen met anderen die deze kansen niet hebben gekregen.”

Voor Ahmed Marcouch, voorzitter van het dagelijks bestuur van stadsdeel Slotervaart slaat Ayash de spijker op zijn kop. “ Toen ik op de LTS zat was er in mijn omgeving niet één-twee-drie iemand die mij kon laten dromen. Tot ik via mijn broer in contact kwam met een studentenvereniging. Hun verhalen inspireerden mij. En dus stond ik met mijn LTS-diploma aan de balie van de universiteit om mij in te laten schrijven. Voorbeelden, dat is wat je nodig hebt om ergens te komen. En dat biedt dit project in de vorm van autochtone studenten die gewoon je buurman of buurvrouw zijn en samen met jou iets ondernemen.”

Het aardige van het project is dat het naar twee kanten werkt, zegt Ayash: “De studenten zien dat er nog een andere wereld is dan waarin zij zijn opgegroeid. Dat vormt ze.” Studente Adinda Boeren knikt: “Wat je op de VU leert is alleen maar theorie. Hier leer je wat van het echte leven.”

Maar dat echte leven vergt meer dan een studiebol alleen. “Wij moeten de studenten opvoeden”, zegt Liora Eldar, die de dagelijkse coördinatie van het project in handen heeft bij W&S. “Bijvoorbeeld dat ze zich netjes kleden. Geen diepe decolletés. Want als jij je op de verkeerde manier kleedt gaat de deur dicht en bereik je dus niks.”

Natuurlijk gaat het verder dan dit. De studenten krijgen via lezingen en bijeenkomsten de nodige bagage mee. Maar het belangrijkste moeten ze al bij zich hebben als ze starten: hun sociale vaardigheid. “De selectie van studenten is cruciaal”, zegt Ayash. “We kunnen niets beginnen met studenten die neerkijken op deze mensen. Als je de taal van de mensen spreekt zullen ze jou respecteren.”

In Israël financiert het bedrijfsleven de activiteiten van de ‘Community Action Unit’. Hoe dat in Nederland zal gaan is onbekend. W&S financiert het project één jaar. Directeur Waagenaar is op zoek naar mogelijke subsidiepotjes. De gemeente Amsterdam staat niet meteen te springen. Marcouch: “De kracht van het project is juist dat er geen centimeter overheid aan te pas komt. Het informele karakter is gunstig voor de toeloop. Ik hoor van studenten die bij de gezinnen van hun buurtkinderen gaan eten. Dat soort dingen kún je niet eens organiseren. Bloemen die spontaan ontstaan moet je laten bloeien, daar moet je niet te veel aankomen.”