Rusland: BP-man was bedrijfsspion Al eerder opgepakt

De Russische autoriteiten hebben twee broers aangeklaagd op beschuldiging van spionage voor buitenlandse oliemaatschappijen. De 29-jarige Ilja Zaslavski werkt bij oliebedrijf TNK-BP, zijn 33-jarige broer Aleksandr is consultant.

De mannen, die zowel het Russische als het Amerikaanse staatsburgerschap bezitten, hebben volgens de binnenlandse veiligheidsdienst FSB geheime informatie vergaard waarmee ze buitenlandse oliemaatschappijen wilden begunstigen ten koste van hun Russische concurrenten.

TNK-BP is een gezamenlijke onderneming van de Britse oliemaatschappij BP en drie Russische oligarchen. De Russische politie deed woensdag een inval in de kantoren van zowel TNK-BP als BP in Moskou.

Het internationale zakenleven in Moskou vreest dat de inval en de aanklachten een door de staat gestuurde campagne zijn om lucratieve energiebedrijven in handen te krijgen. Rusland heeft eerder oliemaatschappij Shell in het nauw gebracht door een langlopend contract over de ontginning van olievelden op Sachalin op milieugronden open te breken.

Ook volgens de meeste Russische kranten zijn de invallen politiek gemotiveerd. De Russische partners van TNK-BP verzetten zich al enige tijd tegen de druk om hun lucratieve aandelen aan het Kremlin te verkopen.

Volgens het dagblad Vremja Novostej proberen hardliners in het Kremlin aan de vooravond van de inauguratie van de als liberaal bekendstaande Dmitri Medvedev de Russische helft van TNK-BP in handen willen krijgen.

De broers werden op 12 maart aangehouden toen ze volgens de FSB geheime informatie poogden te krijgen van een Russische werknemer van een energiebedrijf. Daarbij zouden visitekaartjes gevonden zijn van medewerkers van buitenlandse defensieministeries en van de CIA. Een dag later werden de broers weer vrijgelaten, op voorwaarde dat ze het land niet zouden verlaten.

Consultant Aleksandr Zaslavski zou volgens de FSB in dienst zijn van de British Council. Die Britse culturele organisatie moest onlangs haar filialen in Sint-Petersburg en Jekaterinburg sluiten op last van de Russische overheid, omdat zij niet aan de Russische wetgeving zouden voldoen. Volgens de Britse ambassade in Moskou is Aleksandr Zaslavski echter geen medewerker van de British Council, maar voorzitter van de Alumni Club, een door de British Council opgezette vereniging voor Russen die in Groot-Brittannië hebben gestudeerd. De broers zijn afgestudeerd aan de universiteit van Oxford.

De Russisch-Britse betrekkingen zijn sinds de moord in Londen op de ex-KGB’er Aleksandr Litvinenko in 2006 drastisch verslechterd. Vooral nadat Rusland weigerde de vermeende dader van die moord, Andrej Loegovoj, aan Groot-Brittannië uit te leveren, nam de Koude-Oorlogsretoriek tussen beide landen toe.

Tot nog toe bleven de Brits-Russische handelsbetrekkingen buiten schot. Volgens de Britse zakengemeenschap in Moskou zou de Russische regering zich hiermee in haar eigen voet schieten.

Maar na de invallen bij de BP-kantoren en de arrestatie van de Zaslavski-broers lijkt ook aan die relatief goede zakenbetrekkingen tussen beide landen een einde te zijn gekomen. TNK-BP is de grootste Britse investeerder in Rusland.

    • Michel Krielaars