PVV roept protest op, maar niet erg breed

De jaarlijkse manifestatie tegen racisme, morgen in Amsterdam, zal vooral een betoging tegen Wilders worden. Maar is er ook sprake van een brede tegenbeweging?

Enkele van de websites van mensen die gekant zijn tegen de Partij voor de Vrijheid. Geert Wilders

Hij is voorzichtig. René Danen, voorzitter van de stichting Nederland Bekent Kleur, drukt zich genuanceerd uit. Nee, zijn organisatie keert zich niet expliciet tegen PVV-leider Geert Wilders. Maar aan de andere kant, vertelt Danen, „kunnen we ook onze ogen niet sluiten voor de discriminerende toon in het huidige politieke debat en de verantwoordelijkheid van Wilders daarvoor”. En dus zal de jaarlijkse antiracismemanifestatie van de stichting, morgen in Amsterdam, toch vooral een anti-Wildersbetoging zijn. Aan de vooravond van de publicatie van de anti-Koranfilm van de PVV-leider verwacht Danen duizenden mensen op de Dam.

Maar hoewel er steeds meer anti-Wildersinitiatieven zijn, is het toch de vraag of er een breed gedragen anti-Wildersbeweging is ontstaan. Aanvallen op de persoon van Wilders of zijn partij bleken contraproductief te werken, vertelt de Amsterdamse oud-wethouder Michael van der Vlis (PvdA) van de website tegenhaatzaaien.nl: „Wij werden overspoeld met haatmails. Toen zijn we maar gestopt.” De site is mede opgericht door de Amsterdamse PvdA-fractie.

Dat was in mei 2007. Inmiddels zijn op internet meer tegenfilmpjes en websites te vinden. Verder waren er oproepen in verschillende kranten. Oud CNV-voorzitter Doekle Terpstra had het over „de verWildering van de samenleving” en „de kwade boodschap van Wilders”. En de grootste oppositiepartij, de SP, publiceerde een kritische studie over Wilders’ standpunten. René Danen ziet steeds meer bundeling en zegt dat dat zaterdag, tijdens de demonstratie, ook zichtbaar zal zijn: „We krijgen iedereen nu wel achter ons. De aankondiging van de film heeft veel stof doen opwaaien. Het is toch gek dat er in het buitenland feller wordt gereageerd dan hier. Mensen zijn opgelucht dat er eindelijk iets gaat gebeuren.”

Llink-presentator Marcel van der Steen, mede-initiatiefnemer van de website wildersisnotholland.com: „Door dat voortdurende gedoe over die film, steeg de verontwaardiging. Er is het gevoel dat we nu wat moeten laten horen.”

Verschillende woordvoerders van anti-Wildersinitiatieven zeggen dat het gebrek aan actie van de politiek hun tegenvalt: „Dat is vooral een slecht signaal naar het buitenland. Doordat politici hun mond houden, ontstaat een ongenuanceerd beeld. Wilders vertegenwoordigt niet de hele Nederlandse samenleving”, aldus Van der Steen. Ook Danen vindt dat er in de politiek „maar mondjesmaat” wat wordt gezegd.

Een van die Haagse politici, Kamerlid Tofik Dibi (GroenLinks), begrijpt dat. Zelf speelde hij met de gedachte om „een soort anti-Wildersfiguur” te worden. Dus: net zo ongenuanceerd zijn, net zulke harde bewoordingen gebruiken: „Hem bestrijden met zijn eigen middelen. Maar ik denk dat dit niet zal werken. Er is nu geen antwoord op Wilders omdat hij zelf niet in debat wil. En ik wil niet de verdenking van het opstellen van een cordon sanitaire op me laden”, aldus Dibi, die zaterdag de demonstratie vanuit het publiek zal volgen.

Dat geldt niet voor SP-leider Jan Marijnissen. Hij zal zaterdag niet op de Dam zijn, net zo min als andere Haagse politici: „Het debat moet inhoudelijk in de Kamer worden gevoerd. Dit initiatief geeft Wilders een podium om zijn eigen ideeën op los te laten. Het is een solistische actie, op touw gezet zonder de grote maatschappelijke organisaties als de vakbewegingen en de politieke partijen erbij te betrekken.”

Ook Doekle Terpstra zal niet op de Dam zijn. Hij heeft ervoor gekozen zijn initiatief verder uit te bouwen zonder Wilders daar expliciet in te benoemen: „Ik wil het op een andere manier oplossen, ik ga niet de straat op. Ik wil vooral in dialoog met verschillende organisaties in het maatschappelijk middenveld: die moeten kleur bekennen. Zij moeten stappen nemen om de problemen in de multiculturele samenleving op te lossen.”

    • Floor Boon