Dromerige en in gedachten verzonken Rolling Stones

Tentoonstelling Yoshiko Matsumoto Gallery: Wyman Shoots. T/m 12 april. Di-vr 13.30-18.30u, za & zo 12.00-18.00u. Amsterdam. **** www.yoshikomatsumoto.com Mick Jagger

Tentoonstelling

Yoshiko Matsumoto Gallery: Wyman Shoots. T/m 12 april. Di-vr 13.30-18.30u, za & zo 12.00-18.00u. Amsterdam. **** www.yoshikomatsumoto.com

Het jaar is 1968 en de plaats van handeling: de opnames van de film Rock and Roll Circus van The Rolling Stones. Een half afgezakte slangenleren laars aan het omhooggehouden linkerbeen van Keith Richards. Een jonge Mick Jagger die in knielende houding met een gecontroleerde beweging en een haast verzorgende blik de knellende laars uittrekt. Het is slechts één van de vele momenten die zijn vastgelegd door Bill Wyman, de man die dertig jaar lang met stoïcijnse blik de baslijnen neerlegde voor The Rolling Stones.

Uit zijn ruim 20.000 stuks tellende fotoarchief heeft Wyman voor de reizende foto-expositie Wyman Shoots een selectie gemaakt, waarvan nu een kleine veertig foto’s te zien zijn bij Yoshiko Matsumoto Gallery in Amsterdam. De inmiddels 71-jarige ex-Rolling Stone fotografeerde al voor er ooit een basgitaar om zijn nek hing. Vlak na de Tweede Wereldoorlog begon hij als negenjarige jongen met de box-camera van zijn oom en in 1965, toen bij de Stones het grote geld binnen begon te stromen, kocht Wyman zijn eerste echte camera: een Nikkormat 35mm.

Omdat Wyman geen liefhebber is van geposeerde of in scène gezette foto’s en omdat de rock-‘n-roll lifestyle ook veel saaie momenten bevat zoals wachten en reizen, zien we de geportretteerden vaak dromerig en in gedachten verzonken. Een in spijkerpak gehulde John Lennon bijvoorbeeld, die in zichzelf gekeerd een sigaretje rookt in kleermakerszit, eveneens tijdens de Rock and Roll Circus opnamen. De intieme blik die ons wordt gegund is soms haast een voyeuristische, waarvan het mooiste voorbeeld misschien wel een foto is van de in 1969 overleden Stones gitarist Brian Jones, in een achteruitkijkspiegel van een auto. Haarscherp is ingezoemd op het verstilde hoofd van Jones, zijn mond half open, vermoedelijk halverwege verbazing of gaap. De wazige, zachte randen van de autospiegel geven de illusie van een gluurmoment.

Op het gros van de foto’s op de expositie Wyman Shoots staan mensen. Beroemde mensen die voor een publiek figuur als Wyman makkelijk bereikbaar waren. Tussen de foto’s van Mick, Keith, Ronnie en Charlie hangen sterren als John Lee Hooker, Eric Clapton, Ringo Starr en de bovengenoemde Lennon, maar ook de schilder Marc Chagall, Wymans buurman in Zuid Frankrijk. Hier zien we een teder moment tussen Chagall en zijn echtgenote, van veraf genomen met een lange lens.

Maar Wymans camera richt zich niet uitsluitend op mensen. Ronduit spectaculair is een foto genomen bij zonsopgang vanaf zijn huis in Zuid Frankrijk, na een opnamesessie voor het Exile on Main Street dubbelalbum (1972). De laaghangende wolken boven het ontwakende platteland en de bruinige tinten doen haast aan als een aquarel van de 19-eeuwse Engelse landschapsschilder William Turner.

Voor de echte Stonesfan biedt Wyman Shoots een waardevol inkijkje in zijn jaren bij de ‘Greatest Rock-’n-roll Band in the World’, maar de ‘gewone’ fotografieliefhebber zal toch ook wel beamen dat we hier niet te maken hebben met een willekeurige kiekjesmaker.

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties en aanvullingen

De foto bij het artikel over de tentoonstelling Wyman Shoots (next, vrijdag 21 maart) is niet van Bill Wyman. Het portret van Mick Jagger zittend achterin de auto is van popfotograaf Nico van der Stam.

    • Esther van Gelder