Credit Suisse raakt haar solide reputatie in hoog tempo kwijt

Met een fraudezaak en een winstwaarschuwing voedde Credit Suisse de angst voor een nieuwe ronde in de kredietcrisis. „Ik begrijp die mensen niet.”

Een koude douche. Zo kan het bericht over de winstwaarschuwing van Credit Suisse van gisteren het beste worden gekarakteriseerd.

Nadat vanuit de Verenigde Staten betrekkelijk positief nieuws van zakenbanken Lehman Brothers, Morgan Stanley en Goldman Sachs voor een opleving in het beurssentiment had gezorgd, gooide voor de verandering Europa eens roet in het eten.

De tweede bank van Zwitserland, die tot nu toe betrekkelijk ongeschonden door de kredietcrisis was gekomen, had namelijk dubbel slecht nieuws. Niet alleen kwam de bank met een winstwaarschuwing voor het eerste kwartaal van 2008, er was meer.

Credit Suisse is in rap tempo bezig de reputatie van gedegen financiële instelling kwijt te raken. Begin dit jaar moest de bank vlak na de bekendmaking van de jaarcijfers plotseling een nieuwe afschrijving bekendmaken van bijna 3 miljard Zwitserse frank (1,9 miljard euro).

Nu blijkt dat die extra miljardenverliezen deels veroorzaakt zijn door wat in de financiële wereld ‘een nieuwe Jérôme Kerviel-zaak’ is gaan heten. Kerviel was de Franse handelaar die bij Société Générale in zijn eentje goed was voor een verlies van bijna 5 miljard euro door onrechtmatig handelen. Bij Credit Suisse is de omvang van de daar geconstateerde problemen nog niet helder, maar er zijn inmiddels wel enkele handelaren ontslagen of op non-actief gesteld.

In een interview op de website van Credit Suisse noemde hoofdeconoom Giles Keating de kredietcrisis eerder deze week een „veelkoppig monster”. Hij had toen nog geen idee dat een van die koppen zich in zijn eigen bedrijf zou bevinden. Het gaat om een „handvol” handelaren „uit verschillende lagen van het bedrijf” die „bewust” verkeerde prijzen hebben gehangen aan bepaalde beleggingen, zo maakte de bank bekend. Mede door de verkeerde waardering van met name zogenoemde collateralised debt obligations (op hypotheken gebaseerde obligatieleningen) moest Credit Suisse in totaal 2,9 miljard Zwitserse frank afschrijven op de kredietportefeuilles. Volgens de bank was niet dat hele bedrag aan de fraude van de handelaren te wijten. Een deel werd ook veroorzaakt door dalende marktwaarde van de beleggingen als gevolg van de kredietcrisis.

Analisten schatten de waarde van de frauduleuze handelingen op ongeveer 1 miljard dollar (647 miljoen euro). Als gevolg van de fraude moest Credit Suisse ook de winst over 2007 neerwaarts bijstellen met 6 procent naar in totaal 7,8 miljard frank. En Credit Suisse zal voor het eerst in 5 jaar een kwartaalverlies lijden.

De Zwitserse bankgigant, die gespecialiseerd is in vermogensbeheer voor rijke klanten, weet zich geen raad met de fraude. „Ik vind het altijd zeer moeilijk te begrijpen waarom mensen zulke dingen doen”, zei bestuursvoorzitter Brady Dougan gisteren in een reactie. Om direct daarop zelf het antwoord te geven: „Als je een handelaar bent en je krijgt betaald op basis van de resultaten van je beleggingsportefeuille, dan zou je potentieel meer geld krijgen met een hogere waardering van die portefeuille.”

Dougan suggereerde hiermee dat er sprake zou zijn van fraude voor eigen gewin. Het is echter nog niet bekend of de ontslagen handelaren ook strafrechtelijk vervolgd zullen worden, zoals Kerviel in Frankrijk. Voor zover bekend hebben de handelaren geen handelslimieten overschreden – ze hebben niet met meer geld gegokt dan ze eigenlijk mochten – in tegenstelling tot Kerviel. Die werd overigens deze week weer vrijgelaten in afwachting van zijn proces.

Het aandeel Credit Suisse werd na het bekend worden van het nieuws in één klap 11 procent minder waard. De bank verloor sinds mei 2007 al meer dan de helft van haar beurswaarde.

De fraude is vervelend voor Credit Suisse, de winstwaarschuwing van de bank over het eerste kwartaal van 2008 heeft grotere gevolgen. Die overschaduwde het goede nieuws van zakenbanken uit Amerika. En daar is ook wel enige grond voor. De cijfers die Lehman Brothers en Goldman Sachs presenteerden, gaan tot eind februari 2008. De meevallende resultaten zijn dus enigszins verouderd. De winstwaarschuwing van Credit Suisse heeft betrekking op de periode tot en met maart 2008 en is dus actueler. Credit Suisse-topman Dougan zei „dat maart een moeilijkere maand is dan januari en februari”. Dat wakkerde de zorgen over een opleving van de kredietcrisis weer aan.