VdH voor dilemma op weg naar Peking

Pieter van den Hoogenband had in zijn afscheidsjaar graag willen schitteren in eigen stad. Maar de kampioen werd ziek en wat een feest moest worden werd een klein drama.

Het had ‘zijn’ toernooi moeten worden, in het zwembad dat bijna voor hem werd gebouwd. Uitgerekend op de EK in ‘zijn’ stad werd de drievoudig olympisch kampioen ziek.

Voor Van den Hoogenband, zijn fans, Eindhoven en het nationale zwemcentrum de Tongelreep voltrok zich het afgelopen etmaal een klein drama. Van den Hoogenband, vorige week 30 geworden, had in zijn afscheidsjaar zo graag willen schitteren in het bad waar hij jarenlang voor had gepleit.

Meeliftend op de gouden zwemjaren van Van den Hoogenband spaarde de stad kosten noch moeite om een hypermoderne, bijna on-Nederlandse topsportfaciliteit voor zwemmers neer te zetten. Ruim twee jaar bereidde de stad zich voor op het evenement, dat voor het eerst sinds 1966 in Nederland wordt gehouden. Het had een hommage moeten worden aan de zwemmer in de laatste maanden van z’n sportcarrière.

Maar gisterochtend hees de wereldrecordhouder op de 100 meter zich als een ziek vogeltje uit het zwembad. „Heb ik weer”, stamelde hij. Zijn vader, arts Cees Rein van den Hoogenband, lachte voor de camera van de NOS de suggestie weg dat zijn zoon aan de druk zou zijn bezweken van het moeten presteren in eigen bad. „Hou op. Dit is geen druk voor hem, dit is een feestje!”

De kans bestaat dat Van den Hoogenband dit toernooi niet meer in actie komt. Zijn coach Jacco Verhaeren zei vanochtend dat ‘VdH’ zich zelfs slechter voelde dan gisteren. De 100 meter vrij, waarvan de series morgen worden gezwommen, zal hij vermoedelijk niet halen, aldus Verhaeren.

In zijn laatste jacht op olympisch goud wil Van den Hoogenband geen risico nemen. Maar de meest succesvolle Nederlandse zwemmer voelde zich gisterochtend aan de stad verplicht aan te treden. Maandagavond had hij zich al niet lekker gevoeld, net als dinsdagavond, toen hij tijdens zijn slotmeters op de 4x100 meter vrije slag nauwelijks nog vooruitkwam.

Na afloop deden Verhaeren en hij het af als een slechte race – kinderlijk gezwommen, te gretig. Maar gisteren bleek dat er meer aan de hand was. Hij was ’s nachts met rillingen wakker geworden, had braakneigingen gehad, nauwelijks geslapen. In alle vroegte had Van den Hoogenband Jacco Verhaeren naar zijn bed geroepen. Hoewel Verhaeren eigenlijk vond dat zijn pupil beter niet kon starten, had Van den Hoogenband nog stiekem de hoop dat zijn fysieke ongemak na één dagje zou overwaaien. Verhaeren: „Pieter zei: Het is mijn eigen toernooi, ik wil het gewoon proberen.” Uiteindelijk verliet de zwemmer zelfs het hotel van zijn ploeg, naar huis, in het Belgisch Achel, vlak over de grens, om in zijn eigen bed uit te zieken.

Van den Hoogenband wil mogelijk zondag nog proberen de Nederlandse estafetteploeg aan een olympisch ticket voor de 4x200 meter vrije slag te helpen. Verhaeren had geen verklaring voor de ziekte van Van den Hoogenband. „Ik heb dit in een wedstrijd nog nooit meegemaakt met hem.”

Verhaeren noemde het moment waarop zijn pupil moest afhaken „vrij dramatisch” voor de kampioen. „Pieter had ernaar toegeleefd om in Eindhoven te kunnen laten zien wat hij kan. Vooral op de 200 vrij had hij iets moois willen laten zien aan het eigen publiek. Buiten de Spelen om had dit overal mogen gebeuren, maar niet in Nederland. Daarom wilde hij zo graag zwemmen. Daar kan ik alleen maar bewondering voor hebben.”

De ziekte is ook een dikke streep door de rekening in de voorbereiding op ‘Peking’. Verhaeren en zijn zwemmer hadden willen bekijken of hij op de Olympische Spelen op de 200 vrij zou kunnen uitkomen, of dat hij zich louter moet concentreren op het koningsnummer, de 100 vrij, het onderdeel dat hij in Sydney (2000) en in Athene (2004) won.

Op de 200 meter hikt Van den Hoogenband tegen de Amerikaan Michael Phelps aan. Die liet Van den Hoogenband een jaar geleden bij de wereldkampioenschappen in Melbourne als een diplomazwemmer achter zich. Het machtsvertoon van Phelps was destijds zo groot dat Van den Hoogenband stomverbaasd uit het water kwam. De Amerikaan zwom een wereldrecord (1.43,86) waarvan Verhaeren zei dat Van den Hoogenband daar nooit aan kon komen.

Daarmee was het nog maar de vraag of Van den Hoogenband doorgaat met de 200 vrij. Hij staat voor het dilemma dat de 200 meter waarschijnlijk de kortste weg is naar een medaille, gezien de enorme concurrentie op de 100 meter.

Maar hij ziet het als zijn missie om het koningsnummer van de Spelen voor de derde keer op rij te winnen. Tegelijkertijd beseft hij dat de wereldtop op dit nummer op dit moment zo breed is dat zelfs het halen van de finale niet meer vanzelfsprekend is. In Melbourne eindigde Van den Hoogenband vorig jaar zesde, al waren de verschillen klein. In december verloor hij tijdens de Swim Cup in Eindhoven nog eens van de Canadese wereldkampioen Brent Hayden.

In elk geval zal Van den Hoogenband onderweg naar Peking op zoek moeten naar wedstrijden. Het gebrek daaraan lijkt hem nu op te breken. Sinds zijn herniaoperatie in 2005 laat hij zich zelden zien op toernooien en betaalt nu wellicht de prijs. De laatste serieuze test voor ‘Peking’ gaat deze week mogelijk aan zijn neus voorbij. Ook Verhaeren beseft dat. „Ik wil bekijken of Pieter ergens anders nog wat wedstrijden kan zwemmen.”

Wil hij nog één keer vlammen op de Spelen, dan zal hij toch moeten weten of hij de wedstrijdvorm benadert die nodig is om in de buurt van het podium te komen. Want, zoals Verhaeren gisteren zei over de twintigste plaats in de series: „Aan deze race kunnen we niet veel conclusies verbinden.”

    • Rob Schoof