Pak jij de dweil, zet ik de kraan vast open

„Niemand praat over interventies voordat ze plaatsvinden, alleen maar daarna.” Aan het woord is Klaus Liebscher, bestuurslid van de Europese Centrale Bank, afgelopen maandag. De koers van de Amerikaanse dollar was zojuist op een dieptepunt van tegen de 1,59 dollar per euro beland, door de paniek over de ineenstorting en redding van zakenbank Bear Stearns. Pas na de geruststellende kwartaalcijfers van andere zakenbanken veerde de dollar dinsdag en gisteren weer wat op. Dat de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de rente met driekwart procentpunt verlaagde in plaats van een vol procent, hielp mee.

Toch is ook de ruim 1,55 dollar per euro van vanmorgen genoeg reden voor zorg. Hoe groot is de kans op een interventie die de dollar voor een verdere val moet behoeden? Daarvoor moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Ingrijpen bij een dalende koers staat gelijk aan wat de Amerikanen ‘het vangen van een vallend mes’ zouden noemen. Interventies werken veel beter als de koers van de te steunen munt al wat opveert.

Een tweede voorwaarde is dat de kans op succes zo hoog mogelijk is. Als een interventie mislukt, dan zijn de rapen gaar en kan de munt onbeperkt vallen. Derde voorwaarde is dan ook dat er zoveel mogelijk centrale banken meedoen, en er internationaal politieke overeenstemming is over de gewenste richting van de valutakoersen.

Dat laatste ligt wat ingewikkeld. Zou de ECB bereid zijn om zelf haar rente de verlagen om een valuta-ingreep meer kracht bij te zetten? En dan nog: interveniëren om de dollarkoers op te krikken komt neer op het kopen van dollars voor euro’s. En dat komt in wezen overeen met het inperken van de liquiditeit van dollars. Maar het hele beleid van de Fed om de kredietcrisis te temmen is juist gericht op het vergroten van de liquiditeit: een steeds lagere rente en het verschaffen van honderden miljarden dollars aan banken in ruil voor hun krakkemikkige onderpand van hypotheekobligaties en aanverwante rommel.

Nu interveniëren is niet uitgesloten, maar het zou veel weg hebben van het opdweilen van dollars terwijl tegelijkertijd de kraan vol openstaat. En of er politieke overeenstemming is? „We hebben een sterke-dollarpolitiek, en dat is heel erg in het belang van de VS”, zei de Amerikaanse minister van Financiën Paulson dinsdag. Dat klonk gezien de omstandigheden niet erg overtuigend. „Dat een sterke dollar in het belang is van de VS is door ons met grote aandacht en interesse opgemerkt”, zei ECB-president Trichet vorige week. En dat klonk meer dan een beetje cynisch.

Maarten Schinkel

    • Maarten Schinkel