Oud bloed is minder goed bij transfusies

Donorbloed dat langer dan twee weken wordt bewaard, geeft patiënten na een openhartoperatie slechtere overlevingskansen dan verser bloed. Dat blijkt uit vandaag gepubliceerd Amerikaans onderzoek.

Bij operaties met bloedverlies worden vaak bloedtransfusies gegeven. De rode bloedcellen daarin houden de zuurstofvoorziening in het lichaam op peil.

De Amerikaanse onderzoekers hielden bij hoe het ongeveer 6.000 patiënten verging, na een bypassoperatie of een operatie aan de hartkleppen. Mensen die bloed kregen dat korter dan twee weken was bewaard, hadden kort na de operatie minder complicaties. Met verser bloed stierf 7,4 procent van de patiënten binnen een jaar na de operatie, met ouder bloed 11 procent. De resultaten staan in The New England Journal of Medicine.

Bekend is dat rode bloedcellen al na twee weken opslag biochemisch veranderen. Ze werken dan minder goed. Eenmaal in het lichaam van de patiënt herstellen de bloedcellen zich gedeeltelijk. Al jaren wordt onderzocht of het toedienen van vers bloed niet beter is.

In Nederland mogen donorcellen maximaal 5 weken worden bewaard. Gemiddeld krijgen patiënten bloed dat 19 dagen oud is. Arthur Verhoeven, hoofd van de onderzoeksafdeling bloedcellen en transfusietechnologie bij Sanquin Research in Amsterdam: “Het oudste bloed in de bank wordt het eerste uitgegeven. Alleen pasgeborenen en kleine kinderen krijgen verser bloed.”

Toch ziet Verhoeven het Nederlandse distributiesysteem van donorbloed niet snel veranderen. Donorbloed wordt in Nederland op een andere manier bewerkt dan in Amerika. Verhoeven: “Wij denken dat onze rode-bloedcelconcentraten van betere kwaliteit zijn. Uiteraard denken de Amerikanen daar anders over.”

Wel staat vast dat een twee jaar geleden gepubliceerd Nederlands onderzoek, ook met relatief oude patiënten, geen verschillen zag tussen oud en nieuw bloed. Verhoeven: “Collega’s Anneke Brand en Leo van de Watering in Leiden onderzochten Nederlandse patiënten die een bypassoperatie ondergingen. De bewaarduur van rode bloedcellen beïnvloedde de overlevingskansen van de patiënten niet in de maand na de operatie.” In het Amerikaanse onderzoek werden echter de resultaten na een jaar bekeken. De verschillen in sterfte namen daar na een maand nog steeds toe.

Verhoeven benadrukt dat de medische toestand van iemand steeds veel belangrijker is dan het bloed. En ook dat er internationaal een trend is om minder bloedtransfusies te geven.