Neef is straks voordeliger uit 2.500 km rijden voor een baan

Staatssecretaris De Jager (Financiën) wil de belasting op erfenissen voor neven, nichten en derden verlagen.

Zes vragen aan Jacco Sjerps van de Notariële Organisatie.

Nichten, neven, buurvrouwen en vrienden zijn bij een erfenis minder voordelig uit dan kinderen, broers en zussen. Die ongelijkheid is velen een doorn in het oog en moet daarom veranderen, vindt staatssecretaris De Jager (Financiën, CDA). Om de tariefsverlaging te bekostigen, wordt ontduiking van successiebelasting strenger aangepakt.

Het successierecht is altijd een omstreden belasting geweest. Waarom?

Sjerps: „Veel mensen vinden het tarief voor neven, nichten en vrienden – het derdentarief – erg hoog. Terwijl een kind maximaal 27 procent belasting betaalt over het belaste deel van een erfenis, betaalt een derde maximaal 68 procent. De overheid heeft dat ooit zo bedacht, omdat een erfenis voor een derde wordt beschouwd als een ‘buitenkansje’. De overheid vond het gerechtvaardigd om dat hoger te belasten. Daar komt bij dat veel erfgenamen successierechten beschouwen als een dubbele belasting. Immers, de overledene heeft al inkomstenbelasting betaald over zijn vermogen.”

Wat wordt de belangrijkste verandering in het successierecht?

„Alle tarieven komen straks onder de 50 procent te liggen. Verder wordt het successierecht vereenvoudigd.”

Wat verandert er voor ondernemers die hun bedrijf nalaten aan een kind?

„Nu is de bedrijfsopvolgingsregeling ‘een bord spaghetti’, zoals De Jager het noemt, doordat er steeds nieuwe bepalingen aan zijn toegevoegd. De Successiewet dwingt opvolgers nu nogal eens om het bedrijf te verkopen. Dat wil de staatssecretaris veranderen. Hij wil onder meer de conserverende aanslag afschaffen. Die houdt verband met het feit dat een kind dat een bedrijf overneemt van een ouder over 75 procent van het belaste deel geen belasting hoeft te betalen op voorwaarde dat hij of zij het bedrijf minimaal vijf jaar voortzet. Die regeling is vrij nutteloos, aangezien het zelden gebeurt dat alsnog belasting betaald moet worden.”

Is er inderdaad veel vraag naar constructies, zoals de staatssecretaris ontduiking van de Successiewet noemt?

„Wat je nogal eens ziet bij vermogende emigranten zijn trusts. Nederlanders die langer dan tien jaar in bijvoorbeeld België of Zwitserland wonen, brengen hun vermogen belastingvrij onder in zo’n buitenlandse rechtspersoon. Als bij overlijden daaruit geld vrijkomt, kan daarover geen Nederlandse successiebelasting worden geheven. Dat lijkt me een constructie die kan worden aangepakt.”

Heeft deze aanpassing van het successierecht te maken met het feit dat steeds meer mensen nalaten aan derden?

„Een van de doelen van de staatssecretaris is om de tarieven voor derden beter in overeenstemming te brengen met de regels in omringende landen. Het blijkt dat neven, nichten en niet-verwanten in buurlanden minder betalen als ze erven dan in Nederland.”

Lopen notarissen inkomsten mis als ‘constructies’ om belastingtarieven te ontlopen, worden aangepakt?

„Dat vraag ik me af. Er zijn verschillende, volstrekt legale mogelijkheden om aan vermogensplanning te doen. Die zullen er blijven. Ik denk dat je straks bij leven bijvoorbeeld nog steeds een schenkingsplan kunt laten opstellen. Er blijft voor notarissen dus voldoende advieswerk over.”

    • Friederike de Raat