Waarom wordt het zwart voor je ogen als je opstaat?

Je zit, staat op en het wordt even zwart voor je ogen. Als je uit bed komt bijvoorbeeld, of als je van hurkzit omhoog komt. Hoe ontstaat zo’n ‘black out’, vraagt Rienk Wopereis uit Zutphen.

Het ‘zwart voor je ogen’ is een bekend fenomeen met de naam orthostatische hypotensie, vertelt oogarts

Tjeerd de Faber van het Oogziekenhuis Rotterdam. „Als je snel opstaat, moet de bloedcirculatie zich aanpassen aan je veranderde houding. Je hoofd wordt korte duur niet goed doorbloed.”

Overigens heeft de snelle bloeddrukdaling niets te maken met de vlekken die je ziet als je te lang in de zon kijkt (tijdelijke netvliesbeschadiging) of de ‘draadjes’ voor je ogen als je naar een wit vlak staart (glasvochttroebelingen).

Als je opstaat, gebeuren er twee dingen, weet Ron Peters, hoogleraar cardiologie van het Amsterdams Medisch Centrum. „In de onderste helft van je lichaam vernauwen de bloedvaten om te voorkomen dat al het bloed naar beneden stroomt. Bovendien gaat je hart sneller kloppen om zo de bloeddruk op peil te houden, en dan met name de bloeddruk in je hoofd.”

Als het lichaam niet adequaat reageert, krijgen de hersenen te weinig bloed en voel je je duizelig. Peters: „Bovendien zie je zwart voor je ogen – of sterretjes – omdat de bloeddoorstroming van het netvlies niet afdoende is”.

Lange mensen hebben volgens hem dan ook eerder last van zwarte vlekken. „Bij hen zit het hoofd verder van het hart, en dus moet het hart harder werken.”

Verder kan gevoeligheid voor orthostatische hypotensie zijn aangeboren, treedt het eerder op bij warmte, in combinatie met gebruik van medicijnen als bloeddrukverlagers en bij consumptie van alcohol dat de vaten verwijdert.

Is het gevaarlijk? Peters: „Nee. Zolang het maar niet langer dan één minuut duurt. Zie je slechts een paar seconden zwart voor de ogen, ach.”

Voorkomen kan ook. Door langzamer op te staan.

    • Jessica van Geel