‘Bouwstop komt door slechte wet, niet door milieu’

Dat de Nederlandse rechter de bouw van veel woningprojecten en wegen stillegt, komt niet door strenge Europese milieunormen, maar door slechte Nederlandse wetgeving.

Dat stelt de VROM-raad, een onafhankelijk adviesorgaan van regering en parlement, vandaag in een rapport.

Om bouwstops te voorkomen, moet Nederland veel meer de ruimte gebruiken die Europese regels bieden in plaats van te strijden voor een versoepeling van de milieunormen, adviseert de VROM-raad.

Volgens de raad heeft Nederland niet goed opgelet bij de vertaling van Europese richtlijnen naar de Nederlandse regelgeving, en zou er meer ruimte moeten komen voor vormfouten in de besluitvorming over grote infrastructurele projecten. Bij de totstandkoming van nieuwe regelgeving betrekken de ministeries volgens onderzoeker C. Backes te weinig scherpe juristen. Tijdens dit proces hebben de ministeries last van een „tunnelvisie”.

De Raad van State vernietigt tegenwoordig veel bouwbesluiten wegens procedurele fouten. Zo stak dit college vorige week nog een stokje voor de ondertunneling van de Amsterdamse Zuid-As. De verbreding van de A4 bij Leiderdorp werd vorig jaar eveneens door de Raad van State tegengehouden.

De VROM-raad pleit in dit verband voor de verhoging van het „geschiloplossend vermogen” van de rechter.

In Nederland heeft de bestuursrechter veel meer invloed bij de beoordeling van de luchtkwaliteit dan in andere lidstaten van de Europese Unie. Zo speelden tot 2004 de Europese normen in andere landen hooguit één keer een rol in een juridische procedure terwijl dat in Nederland veertig keer aan de orde was.

Tegen uitspraken van de bestuursrechter wordt ook vaker beroep ingesteld. Het aantal beroepsprocedures is in Nederland driehonderd keer zo hoog als in Duitsland.

De Nederlandse rechter toetst de normen strenger en nauwkeuriger dan de rechters in andere Europese landen. „Het is zeer de vraag of de mate van ruimtelijke detaillering van de Nederlandse berekeningswijze Europeesrechtelijk vereist is”, schrijft de raad. Hij noemt het „niet aanvaardbaar” dat in sommige landen de milieunormen niet via de rechter afdwingbaar zijn, waardoor daar zonder problemen de normen voor luchtkwaliteit kunnen worden overschreden.