Race tegen de klok

Door de Amerikaanse schrijversstaking lag de tv-productie maanden stil.

Waarschijnlijk zijn deze maand de eerste nieuwe afleveringen weer klaar.

Een scène uit Life, sinds vorige week te zien op RTL 5. Foto RTL LIFE -- "A Civil War" Episode 107 -- Pictured: (l-r) Damian Lewis as Charlie Crews, Special Guest Star Sarah Clark as Mary Ann Farmer, Sarah Shahi as Dani Reese-- NBC Photo: Trae Patton © NBC Universal

De Amerikaanse schrijversstaking is voorbij, maar in de tv-wereld zullen de gevolgen nog lang te merken zijn. De serie 24 is één van de prominentste slachtoffers: het hele zevende seizoen is uitgesteld tot januari 2009.

Veel andere series krijgen minder afleveringen, of zijn zelfs volledig geschrapt. Voor sommigen was de staking juist goed nieuws: ze waren van het scherm gehaald en krijgen nu een nieuwe kans. Politieserie Dexter mag de overstap maken van een klein abonneekanaal naar het landelijke tv-netwerk CBS, zij het in een gekuiste versie.

Hollywood heeft door de staking drie maanden stilgelegen. Dat heeft veel mensen hun baan en inkomsten gekost. De totale schade wordt beraamd op bijna 2 miljard euro. Wie denkt dat de rust nu terug is, vergeet dat het contract tussen acteurs en producenten op 30 juni afloopt.

Vooral aan gezichtsbepalende drama’s als Desperate Housewives, de drie CSI’s en Law and order wordt nu hard gewerkt. Naar verwachting lukt het om al volgende maand met nieuw materiaal te komen. Comedy’s, zoals Two and a half men, zijn makkelijker te maken en waarschijnlijk zijn deze maand nieuwe afleveringen klaar. De Amerikaanse zenders hopen in de loop van april voor de rest van het seizoen terug te zijn met al hun belangrijke series in hun schema.

Maar de aangerichte schade is groot. Het vierde seizoen van Grey’s Anatomy zal geen 24 maar slechts 15 afleveringen tellen. De politieserie Life, sinds vorige week ook in Nederland op tv, was najaar 2007 een redelijk succes in Amerika. Maar door de staking waren de afleveringen al snel op. Zender NBC wil dit najaar de draad weer oppakken, maar of de kijkers na deze valse start terugkeren is de vraag.

Toch zijn de grote zenders ergens wel blij met de chaos die de staking heeft veroorzaakt. In Amerika bestaat een strak schema met premières van nieuwe series dicht op elkaar in september en januari. Waarom zouden we die niet spreiden over het hele jaar, zei NBC-directeur Marc Graboff vorige maand tegen The Wall Street Journal. „We zouden als bedrijfstak gek zijn als we de dingen weer op de oude manier gaan doen.” Volgende maand presenteert NBC daarom zijn nieuwe programmering voor 52 weken. De anderen komen dan met hun de plannen voor dit najaar.

NBC wil ook breken met de gewoonte om van ieder goed idee eerst een proefaflevering te maken. Zo’n pilot kost al gauw zeven tot tien miljoen dollar, het drievoudige van een gewone aflevering.

CBS heeft de staking overleefd dankzij het succes van herhalingen van de drie CSI’s en de komedie Two and a half men. Voor na de zomer heeft de zender het aantal plannen gehalveerd. „Het zullen er nooit meer zo veel worden als voor de staking”, zei CBS-directeur Les Moonves.

Terwijl de tv-wereld nog iets van het seizoen probeert te redden, dreigt aan de horizon een nieuw arbeidsconflict.

De overeenkomst tussen de producenten en de 120.000 bij de Screen Actors Guild (SAG) aangesloten acteurs loopt eind juni af. Ze hebben in grote lijnen de zelfde eisen als de schrijvers, zoals een regeling voor de inkomsten uit nieuwe media.

De acteurs willen bovendien een vergoeding voor product placement, als in de film of tv-serie sluikreclame wordt gemaakt. De SAG wil pas eind maart of begin april de officiële contractbesprekingen beginnen. Steracteurs George Clooney en Tom Hanks hebben in vakbladen alvast paginagrote advertenties gezet waarin ze erop aandringen zo snel mogelijk te gaan onderhandelen en een staking te vermijden.

De komende maanden zal het nog onrustig zijn in de film- en tv-industrie. Nu al wordt geaarzeld bij projecten die niet voor 30 juni afgerond kunnen worden. Enkele kleine producenten hebben van de SAG een ontheffing gekregen zodat hun acteurs mogen blijven werken als de staking uitbreekt.