ICRC: Irak humanitair drama

Vijf jaar na de Amerikaans-Britse invasie van Irak is de humanitaire situatie in het land slechter dan in de meeste plaatsen elders in de wereld. Volgens een vandaag gepubliceerd rapport van het Internationale Rode Kruis (ICRC) hebben miljoenen Irakezen onvoldoende toegang tot schoon water en „de meest basale” gezondheidszorg. Daarbij werken ook de gevolgen van eerdere oorlogen en 13 jaar economische sancties door.

Wegens de slechte veiligheidstoestand in een groot deel van het land hebben volgens het ICRC zieken en gewonden vaak geen of nauwelijks toegang tot medische zorg. Dat is onder andere het gevolg van talloze controles op de wegen en uitgaansverboden. Maar daarnaast zijn er onvoldoende eerstehulpposten en ziekenhuizen en artsen in het algemeen.

Volgens het ICRC zijn er op dit moment 72 publieke ziekenhuizen met 30.000 bedden en 65 particuliere ziekenhuizen, die echter buiten het financiële bereik van het grootste deel van de bevolking liggen. Het ICRC schat dat er minimaal 80.000 bedden nodig zijn. De meeste ziekenhuizen zijn meer dan 30 jaar geleden gebouwd en zijn beneden de maat.

Het gebrek aan gekwalificeerd en ervaren medisch personeel, met name in het zuiden en westen van het land, heeft volgens het ICRC directe consequenties voor het niveau van beschikbare zorg. Dit tekort is een direct gevolg van de onveiligheid in Irak na de Amerikaans-Britse invasie. Volgens officiële Iraakse bronnen zijn sinds 2003 meer dan 2.200 artsen en verplegend personeel gedood en ruim 250 ontvoerd. Van de 34.000 artsen die in 1990 stonden geregistreerd zijn zeker 20.000 uit het land gevlucht.

Ter vergelijking: in Nederland (16 miljoen inwoners tegen 29 miljoen in Irak) zijn er ruim 50.000 artsen. Er zijn 128 publieke ziekenhuizen met 51.300 bedden. De Nederlandse cijfers stammen uit 2005.

Wat betreft de watervoorziening stelt het ICRC vast dat de situatie het afgelopen jaar in het grootste deel van het land is verslechterd. Water is van slechte kwaliteit door – onder andere – gebrek aan onderhoud van de bestaande infrastructuur, tekort aan technici en een beperkte aanvoer van chemicaliën die nodig zijn om water te ontsmetten. Bijvoorbeeld de distributie van chloor, van essentieel belang voor de sterilisatie van drinkwater, is beperkt omdat het ook voor bommen kan worden gebruikt. Doordat de stroomtoevoer het afgelopen jaar verder is verslechterd, hebben veel waterbehandelingsinstallaties moeten sluiten of opereren ze op verminderde capaciteit.

Het rapport is te vinden op www.icrc.org